“Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında[1]

 

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

 

“Tullantılar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:[2]

1. “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. Bu qərar imzalandığı gündən qüvvəyə minir.

 

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri  A. RASİZADƏ

 

Bakı şəhəri, 21 aprel 2005-ci il

                   ¹ 74

 

 

 

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin

2005-ci il 21 aprel tarixli 74 nömrəli qərarı ilə

TƏSDİQ EDİLMİŞDİR

 

Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi[3]

 

QAYDALARI

 

1.                   ÜMUMİ MÜDDƏALAR

 

1.1.    Bu Qaydalar “Tullantılar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa uyğun olaraq hazırlanmışdır və şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi qaydalarını müəyyən edir.[4]

1.2.    Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin təmizlənmə və yığışdırılma sistemi məişət tullantılarının (yaşayış sahələrinin ərazisində toplanmış təsərrüfat-məişət, həmçinin yaşayış və ictimai binaların, ticarət müəssisələrinin, ictimai iaşə və mədəni-məişət sahələrinin tullantılarının, küçə tullantılarının, süpürüntülərinin və digər məişət tullantılarının) məqsədyönlü yerləşdirilməsi, tezliklə kənar edilməsi, zərərsizləşdirilməsi və utilizə edilməsi tədbirlərini nəzərdə tutur.

1.3.    Yaşayış əraziləri, küçə və keçidlər, mədəni-məişət obyektləri, müxtəlif müəssisələrin və təşkilatların əraziləri, parklar, meydanlar, istirahət və ictimai istifadə yerləri təmizlənmə obyektləridir.

1.4.    Bu Qaydalarda aidiyyəti qurumlar dedikdə “Tullantıların idarə edilməsi sahəsində əlavə tədbirlər və “Məişət tullantıları ilə bağlı idarəetmənin təkmilləşdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2008-ci il 6 avqust tarixli 2983 nömrəli Sərəncamında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2022-ci il 2 iyul tarixli 1735 nömrəli Fərmanı ilə müəyyən edilən inzibati ərazi vahidlərində həmin Fərman ilə müəyyən edilmiş səlahiyyətlərinə uyğun olaraq “Təmiz Şəhər” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti, “İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə tullantılarla bağlı idarəetmənin təkmilləşdirilməsi və bununla əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında və sərəncamlarında dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 29 avqust tarixli 492 nömrəli Fərmanı ilə müəyyən edilən inzibati ərazi vahidlərində həmin Fərman ilə müəyyən edilmiş səlahiyyətlərinə uyğun olaraq həmin Fərmanın 1.1.1 – 1.1.6-cı yarımbəndlərində qeyd olunan publik hüquqi şəxslər, digər hallarda isə yerli icra hakimiyyəti orqanlarının kommunal-təsərrüfat qurumları nəzərdə tutulur.[5]

 

2. YAŞAYIŞ MƏNTƏQƏLƏRİ ƏRAZİSİNİN TƏMİZLƏNMƏSİNƏ ÜMUMİ TƏLƏBLƏR

 

2.1.  Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisində bərk məişət tullantıları yığılan tutumların yerləşdirilməsi üçün xüsusi sahələr ayrılmalıdır. Ayrılan sahələr açıq, döşəməli, sukeçirməyən örtüklü və imkan daxilində yaşıllıqla əhatələnmiş olmalıdır. Sahələr elə seçilməlidir ki, tullantıların iyi yaşayış sahəsinə yönəlməsin.

2.2.  Tutumların sayının və həcminin müəyyən olunması üçün onlardan istifadə edəcək əhalinin sayı, tullantıların yığılma norması, tullantıların müvəqqəti saxlanılması müddəti nəzərə alınmalıdır. Tutumların həcmi tullantıların daha çox əmələ gəlmə dövründə faktiki yığıma əsasən hər bir nəfər üçün gündə azı 0,0042 m3 tullantı nəzərdə tutularaq hesablanmalıdır (tutumların sayı və həcmi aidiyyəti qurumlar tərəfindən müəyyən edilir və bu göstərici əmələ gələn tullantıların həcmindən asılı olaraq dəyişə bilər). [6]

2.3.  Yaşayış sahələrində sanitar vəziyyətin lazımi səviyyədə saxlanılması məqsədilə məişət tullantıları xüsusi avtonəqliyyatla daşınmalıdır. Yaşayış və ictimai binaların, mədəni-məişət obyektlərinin tikintisi, təmiri, bərpası zamanı əmələ gələn tullantılar tikinti təşkilatlarının nəqliyyatı ilə xüsusi ayrılmış ərazilərə daşınmalıdır. Sənaye müəssisələrinin utilizə olunmayan tullantıları bu tullantılar üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi qurğulara və ya poliqonlara daşınmalıdır.

2.4.   Ayrı-ayrı obyektlərin, həmçinin müxtəlif yaşayış sahələrinin sanitar təmizlənməsi müəyyən yaşayış məntəqəsi üçün qəbul edilmiş müqavilə-qrafik əsasında xüsusi təyinatlı avtonəqliyyat vasitələri ilə həyata keçirilməlidir.

2.5.   Bərk məişət tullantıları tullantı daşıyan avtomaşınla, kanalizasiya sistemi olmayan yaşayış sahələrindən isə maye tullantılar vakuum qurğulu assenizasiya avtomaşını ilə çəkilərək daşınmalıdır.

2.6.   Tullantılar yığılan zaman yaxınlıqda yaşayan əhalinin rahatlığı nəzərə alınmalıdır.

 

3. MƏİŞƏT TULLANTILARININ MÜVƏQQƏTİ SAXLANILMASI

 

3.1.  Məişət tullantılarının əmələ gəlmə yerlərində müvəqqəti saxlanılması üçün ayrılmış xüsusi sahələrdə aidiyyəti qurumlar tərəfindən metal tutumlarla təmin olunmuş meydançalar hazırlanmalıdır. [7]

3.1-1. Zərərsizləşdirmək məqsədilə məişət tullantıları tutumlara (urnalara) atılmalıdır. Bu tullantıların tutumlardan (urnalardan) kənar yerlərə atılması və ya basdırılması qadağandır.[8]

3.2.  Meydançalar tutumların sayına və həcminə uyğun olaraq tikilməlidir. Bu zaman tutumlara əhalinin və tullantı daşıyan avtomaşınların yaxınlaşmasının mümkünlüyü, digər nəqliyyat vasitələrinin və piyadaların hərəkətinə mane olmaması meydançalardakı tutumlardan tullantıların küləklə sovrularaq ətraf ərazilərə yayılmaması, həyətlərdə uşaq meydançalarından və bağçalardan, məktəblərdən, sağlamlıq və istirahət zonalarından, mədəniyyət ocaqlarından, ictimai iaşə obyektlərindən və mağazalardan aralıda yerləşdirilməsi kimi şərtlər nəzərə alınmalıdır.

3.3.  Şəxsi ev ərazilərində tutumların, həyət ayaqyolularının və çirkab quyusunun yerləşdirilməsi ev sahibləri tərəfindən müəyyən olunur.

3.4.  Ətraf mühitin mühafizəsi məqsədilə tullantıların yerləşdirildiyi tutumlar və meydançalar həmişə təmiz və səliqəli vəziyyətdə saxlanılmalıdır. Lazım gəldikdə tutumlar yeniləri ilə əvəz olunmalı, meydançalar təmir edilməlidir.

3.5.  Hər bir hüquqi və fiziki şəxs tullantıların növlər üzrə xüsusi tutumlarda yığılmasını təmin etməlidir.

3.6.  Müvafiq tələblərə cavab verməyən tutumlardan istifadə edilməməlidir.

3.7.     İstehsalat tullantılarının (təhlükəli və təhlükəsiz) və təkrar xammalın məişət tullantıları üçün nəzərdə tutulmuş tutulmalarda yerləşdirilməsinə yol verilmir.

3.8.  Tullantıların tutumlarda yığılması zamanı onların daşmasına və ətrafa səpələnməsinə yol verilməməlidir.

3.9. Tullantılar ancaq onlar üçün nəzərdə tutulmuş tutumlarda müvəqqəti saxlanılmalıdır. Tullantıların tutumlar qoyulmuş meydançadan kənarda yerləşdirilməsinə, yandırılmasına yol verilmir.

3.10. Əkin sahəsi və bostanlarda bərk və maye məişət tullantılarının yerləşdirilməsi yolverilməzdir.

 

4. BƏRK MƏİŞƏT TULLANTILARININ YIĞILMASI

 

4.1.   Tullantıların tutumlarda müvəqqəti saxlanılması zamanı onların çürüməsinə yol verilməməlidir. Buna görə də tullantılar bir gündən çox qalmamalı, yəni hər gün daşınmalıdır.

4.2.   Metal tutumlar müntəzəm olaraq yuyulmalı və dezinfeksiya edilməli ("dəyişilməz" sistemində 10 gün müddətində bir dəfədən az olmamaq şərtilə, "dəyişilən" sistemdə-boşaldıqdan sonra), taxta tutumlar isə hər dəfə boşaldıqdan sonra dezinfeksiya olunmalıdır.

4.3.  Tullantıların yığılmasını səmərəli təşkil etmək məqsədilə qiymətli komponentlər (yeyinti və toxuculuq məhsullarının tullantıları, müxtəlif metallar, kağız və s.) ayn-aynlıqda toplanmalıdır.

4.4.  Çoxmərtəbəli (5 mərtəbədən artıq) yaşayış binalarında tullantı borusu quraşdırıla bilər.

4.5.  Tullantı qəbuledici kameranın (kamera-tullantı borusunun çıxışında tutumlar qoyulmuş qapalı sahədir) girişi binanın və digər otaqların girişindən təcrid olunmalıdır. Kameranın döşəməsi su keçirməyən örtüklü və binaya girişlə eyni səviyyədə olmalıdır. Kamerada qoyulmuş tutumlar dolduğu halda tullantıların kameranın döşəməsinə boşaldılması yolverilməzdir (tullantı qəbuledici kamerada bir sutka müddət nəzərə alınmaqla ehtiyat tutumlar olmalıdır). Kameralarda girişindən tullantıların kənara çıxması, tutumların tullantı yığan avtomaşınlar gələnə qədər kameradan çıxarılması yol verilməzdir.

4.6.  Tullantı boruları və tullantı qəbuledici kamera saz vəziyyətdə saxlanılmalıdır. Boruda kipləşdirmə və səsboğmaq məqsədilə binaların pilləkən meydançalarındakı tullantı boşaltma qapaqları rezin materiallı kipləşdiricilərlə təmin olunmalıdır (kipləşdiricilər zədələndiyi halda yeniləri ilə əvəz olunmalıdır). Boruların hər həftə təmizlənməsi, dezinfeksiya olunması üçün şərait yaradılmalıdır. Dezinfeksiya tədbirləri Səhiyyə Nazirliyinin təsdiq etdiyi təlimatlar üzrə və Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən icazə verilmiş maddə və məhlullardan istifadə etməklə binaların istismarı üzrə təşkilatlar, müəssisə və idarələrin yaşayış şöbələri, binaların məsul şəxsləri tərəfindən aparılır.

4.7.  Tullantı borularının və tullantı qəbuledici kameraların ətrafı təmiz saxlanmalı, kamera tikilisindən başqa məqsədlər üçün istifadə edilməməlidir. Tullantı daşıyan avtomaşınların kameraya yan almasına maneçilik törədə bilən əşyalar və tikililər olmamalıdır.

4.8.  Bazarlarda, xəstəxanalarda, məktəblərdə və uşaq bağçalarında əmələ gələn tullantıların bir gündən artıq saxlanması xüsusilə yolverilməzdir.

 

5. MAYE MƏİŞƏT TULLANTILARININ YIĞILMASI

 

5.1.    Kanalizasiya sisteminə birləşdirilməmiş evlərdə və digər ev təsərrüfatlarında əmələ gələn maye məişət tullantılarının yığılması məqsədilə yerüstü hissəsi qapaq və barmaqlıqla (bərk fraksiyaların ayrılması üçün) təmin olunmuş, divarları və dibi sukeçirməz olan çirkab quyusu hazırlanır. Həyətdə bir neçə ayaqyolu olduqda çirkab quyusu ümumi olmalıdır.

5.2.  Həyət ayaqyoluları yaşayış binalarından, uşaq bağçalarından və məktəblərdən, uşaq oyunları meydançalarından və əhalinin istirahət yerlərindən mümkün qədər aralıda, 20-100 metr məsafədə olmalıdır.

5.3.   İctimai ayaqyolularının çirkab quyusunun dərinliyi qrunt sularının səviyyəsindən asılıdır, lakin 3 metrdən artıq olmamalıdır. Quyunun, yer səthinə 0,35 metr məsafə qalan qədər çirkablarla dolması yolverilməzdir.

5.4.   Quyu, dolma həddindən asılı olaraq yarım ildə bir dəfədən az olmamaq şərtilə təmizlənməlidir.

 

6. MƏİŞƏT TULLANTILARININ DAŞINMASINA TƏLƏBLƏR

 

6.1.  Məişət tullantılarının daşınmasını, xüsusiləşdirilmiş avtonəqliyyat vasitəsilə, aidiyyəti qurumlar, həmçinin müqavilə əsasında tullantıların daşınması və emalı ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslər həyata keçirə bilər. [9]

6.2.  Tullantıların daşınmasını həyata keçirənlər onun avtomaşınlara yükləndiyi andan qəbul edən hüquqi və fiziki şəxsə çatdırılana qədər ətraf mühitin və insanların sağlamlığının təhlükəsizliyinə görə məsuliyyət daşıyırlar.

6.3.  Tullantılar daşınarkən bu məqsədlə ayrılmış avtomaşınların yük yerinin üstü tullantılar yükləndikdən sonra onların ətraf ərazilərə səpələnməsinə yol verilməməsi üçün sukeçirməyən örtüklə kip örtülməlidir.

6.4.  Məişət tullantılarının boşaldıldığı yerdə (poliqonda) avtomaşınların yuyulması və dezinfeksiyası üçün məntəqə olmalıdır və avtomaşınlar boşaldıqdan sonra məntəqədə onların yuyulması və dezinfeksiyası təmin edilməlidir.

6.5.     Poliqonda məntəqə olmadıqda avtomaşınlar marşrutdan qayıdan kimi bu Qaydaların 6.1-ci bəndində nəzərdə tutulan qurumların və şəxslərin məntəqəsində (müəssisədə də bu cür məntəqə nəzərdə tutulmalıdır) yuyulmalı, dezinfeksiya edilməli və yeni marşruta hazır vəziyyətə salınmalıdır. [10]

6.6.  Avtomaşınlar yuyularkən əmələ gələn tullantı sulara məişət tullantılarının qalıqlarının düşməməsi üçün poliqonda avtomaşınlardan yük tam boşalmalıdır. Əmələ gələn tullantı sulan məntəqənin yaxınlığında hazırlanmış hovuza yığılmalıdır. Hovuz torpaqdan təcrid olunmalı və 2-3 pilləli mexaniki çökdürmə sistemi ilə təmin edilməlidir. Çökdürülən tullantı suları zərərsizləşdirildikdən sonra kanalizasiya xəttinə axıdılmalı, yığılan çöküntülər isə poliqona daşınmalıdır.

6.7.  Təhlükəli tullantıların daşınmasına əlavə tələblər müvafiq qanunla müəyyən edilir. [11]

 

7. TULLANTILARIN ZƏRƏRSİZLƏŞDİRİLMƏSİ

 

7.1.   Bərk və maye məişət tullantılarının zərərsizləşdirilməsi Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin və Səhiyyə Nazirliyinin icazəsi əsasında xüsusi ayrılmış ərazilərdə (poliqonlarda) və ya xüsusi emal və zərərsizləşdirmə qurğularında həyata keçirilir. Tullantıların istənilən ərazilərdə yerləşdirilməsinə, həmçinin kənd təsərrüfatı sahələrində gübrə kimi istifadəsinə yol verilmir.

7.2.   Bərk məişət tullantılarının saxlanılması və zərərsizləşdirilməsi məqsədilə obyektlərin tikintisi üçün yer seçərkən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının razılığı ilə xüsusi (geoloji, hidroloji və s.) araşdırmalar aparılmalı və lazım gəldikdə ictimai rəy nəzərə alınmalıdır.

7.2-1.Tullantıların zərərsizləşdirilməsi, emalı müəssisələrinin, habelə bu məqsədlə qurğuların, poliqonların tikinti layihələrinin “Ətraf mühitə təsirin qiymətləndirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən olunmuş qaydada ətraf mühitə təsirinin qiymətləndirilməsi (ƏMTQ) sənədi hazırlanmalı və həmin sənədin dövlət ekoloji ekspertizası keçirilməlidir.[12]

7.3.   Bərk məişət tullantıları təkmilləşdirilmiş poliqonlara, kompostlaşdırma müəssisələrinə, emal və xüsusiləşdirilmiş yandırma qurğularına, maye məişət tullantıları isə assenizasiya və ya təmizləyici qurğu stansiyalarına daşınmalıdır. Nəzarət edilməyən məişət tullantıları üçün poliqonların təşkili yolverilməzdir.

7.4.   Poliqonlar üçün ayrılmış sahələr aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir:

-   sahənin ərazisi günəş şüaları və küləyin təsiri üçün açıq olmalıdır;

-   qrunt sularının səviyyəsi poliqonun təməlindən ən azı 1 metr aşağı olmalıdır (suların səviyyəsi yuxarı olduqda, drenaj və sukənarlaşdırıcı qurğular tikilməlidir);

-   çay, göl, açıq su hövzələrinin sahillərində, kənd təsərrüfatı sahələrinin, şəhərlər və digər yaşayış məntəqələrinin və təbii abidələrin yaxınlığında (sanitar-ekoloji mühafizə zonaları nəzərə alınmaqla), yaşıllıq ərazilərində, turizm və rekreasiya zonalarının ərazilərində və meşələrdə poliqonlar üçün sahələrin ayrılması və təşkili yolverilməzdir;[13]

-   şəhər və digər yaşayış məntəqələri, meşə-park, kurort, müalicə-sağlamlıq, turizm və rekreasiya zonalarının ərazisində, su mənbələrinin və mineral bulaqların sanitar mühafizə zonalarında, çatlı süxurların və sulu təbəqələrin səthə çıxdığı yerlərdə, habelə içməli su təchizatı və təsərrüfat-məişət ehtiyacları üçün istifadə olunan yeraltı su obyektlərinin sututar sahələrində, eyni zamanda faydalı qazıntı yataqlarının olduğu yerlərin çirklənməsinə və yeraltı işlərin aparılmasına təhlükə yarandığı hallarda faydalı qazıntı laylarının olduğu və yeraltı işlərin aparıldığı yerlərdə tullantıların basdırılması qadağandır. [14]

 

7.5.  İstifadəyə yararsız məişət tullantılarının həcminin azaldılması məqsədilə onların yandırılması üçün ekoloji-sanitar standartlara cavab verən xüsusi qurğular sobalar quraşdırılmalıdır. Sobalarda məişət tullantılarının tam yanması üçün lazımi temperatur rejiminə riayət olunmalıdır və yandırılan zaman ətraf mühitə zərərli təsirin qarşısını almaq məqsədilə soba xüsusi avadanlıqla təmin olunmalıdır.

7.6.  Tullantıların yandırılmasından əmələ gələn qalıqlar (kül) poliqonda basdırılmalıdır.

7.7.  Poliqona gətirilən məişət tullantılarının uçotu poliqonun müvafiq işçiləri tərəfindən aparılır. Uçotda gətirilən tullantıların həcmi (avtomaşının tipi və onun yük yerinin həcminə əsasən hesablanır), tullantıların tərkibi, kim tərəfindən və hansı tarixdə gətirilməsi və s. məlumatlar göstərilir.

7.8.  Kənar şəxslərin poliqon ərazisinə daxil olmasının qarşısını almaq məqsədilə ərazi perimetri boyu çəpərlənərək keçidin qadağan olunduğu barədə xəbərdaredici qeydləri olan plakatlar qoyulmalıdır. Bu sahədə cavabdeh - balansında həmin poliqon olan hüquqi və ya fiziki şəxsdir.

7.9.  Tullantıların emalı zamanı ətraf mühitə və insan sağlamlığına real və potensial təhlükənin qarşısı alınmalıdır.

 

8. KÜÇƏLƏRİN YIĞIŞDIRILMASI

 

8.1.     Bütün meydan və küçələrdə, bağlarda, parklarda, şəhər nəqliyyatı dayanacaqlarında, metro girişlərində və s. ərazilərdə aidiyyəti qurumlar tərəfindən, vağzallarda, hava limanlarında, dəniz limanlarında, bazarlarda və digər yerlərdə isə bu təşkilatların rəhbərliyi tərəfindən kifayət qədər tutumlar (urnalar) qoyulmalıdır. Əhali çox olan yerlərdə tutumlar (urnalar) arası məsafə 40 metrdən çox, əhali az olan yerlərdə isə bu məsafə 100 metrdən çox olmamalıdır. Şəhərlərdə və rayon (şəhər rayonları istisna olmaqla) inzibati ərazi vahidlərinin inzibati mərkəzlərində tutumlar (urnalar) arası məsafə 100 metrdən çox olmamalıdır. Tutumlar dolma həddindən asılı olmayaraq sistematik təmizlənməlidir. [15]

8.2.   Ticarət obyektləri tərəfindən obyektlərin yanında və onlara bitişik ərazilərdə tutumlar qoyulmuş sahələrə məhsul ehtiyatlarının yerləşdirilməsinə və anbarlaşdırılmasına yol verilmir. Ətrafda 5 metr radiusunda ərazinin təmizlənməsini ticarət obyekti həyata keçirir.

8.3.   Yay mövsümündə təkmilləşdirilmiş örtüklü yolların və meydanların mexaniki sulanması və yuyulması şəhər və rayon icra hakimiyyətlərinin müvafiq qurumları tərəfindən planlı formada həyata keçirilir.

8.4.   Yol örtükləri elə yuyulmalıdır ki, yol kənarında yığılmış çirkablar su şırnağı ilə səkiyə və yaşıllıq zolağına sıçramasın.

8.5.   Yüksək intensivli hərəkət olan küçələr (mikroiqlimin yaxşılaşdırılmasına ehtiyacı olan) ilin isti vaxtlarında sulanmalıdır.

8.6.  Yağış suları üçün kanalizasiya sistemi  olmayan yollarda tozu və çirklənməni azaltmaq məqsədilə süpürən-təmizləyən maşından istifadə edilməlidir.

8.7. Küçələrdə, parklarda ağaclardan tökülmüş yarpaqlar vaxtlı-vaxtında yığışdırılmalıdır. Yığışdırılmış yarpaqlar xüsusi ayrılmış ərazilərə və ya kompostlaşdırma sahələrinə daşınmalıdır. Yaşayış sahələrində, park və bağlarda yarpaqların basdırılmasına, yandırılmasına yol verilmir.

8.9. Buz qırıqlarının, çirklənmiş qarın səkilərə, yaşıllıq olan ərazilərə, yaşayış binalarının qarşısına və s. yerlərə yığılmasına yol verilmir.

 

9. XÜSUSİLƏŞDİRİLMİŞ  OBYEKTLƏRİN  YIĞIŞDIRILMASI

 

9.1. Çimərlik

9.1.1.   Çimərliyi idarə edən hüquqi və ya fiziki şəxslər tərəfindən ərazidə tullantıların çeşidli yığılması üçün üzərində çimərlik obyektinin adı və ayrı-ayrılıqda “qida”, “plastik”, “kağız”, “şüşə (metal)” sözləri və ya şəkilləri əks etdirilmiş xüsusiləşdirilmiş tutumlar yerləşdirilməli və tullantıların çeşidlənərək uyğun tutumlara atılması barədə məlumatlandırıcı lövhələr quraşdırılmalıdır.[16]

9.1.1-1. Tutumlar üçün çimərlik ərazisinin hər 500 m2 sahəsində bir ədəd hesabı ilə meydança hazırlanmalı və meydançadakı tutumların sayı bu Qaydaların 2.2-ci bəndinə uyğun hesablanmalıdır. Tutumların yerləşdirilməsi üçün meydançalar Xəzər dənizinin (gölünün) Azərbaycan Respublikasına mənsub olan bölməsinin sahilboyu 20-50 metrdən az olmayan məsafəsində hazırlanmalıdır. Tullantıların ətraf ərazilərə səpələnməsinin qarşısının alınması məqsədilə tutumlar qapaqlı olmalıdır. Meydançada tullantıların ətrafa səpələnməsinə yol verilməməsi üçün eyni həcmli və eyni tipli ehtiyat tutumlar nəzərdə tutulmalıdır.

Tullantıların atılması üçün zədəli, yaxud kustar üsulla hazırlanmış tutumlardan və ya başqa məqsədlər üçün nəzərdə tutulmuş qablardan (məsələn, çəllək, vedrə, taxta yeşiklər, torbalar və s.) istifadə olunması qadağandır.[17]

9.1.2.  Çimərlik bağlandıqdan sonra çimərliyin texniki personalı tərəfindən sahil, soyunub-geyinmə yerləri, yaşıllıq sahələri təmiz yığışdırılmalı, tutumlardakı tullantılar götürüldükdən sonra onlar yuyulmalı və dezinfeksiya edilməlidir. Gündüz isə ərazinin vaxtaşırı yığışdırılması həyata keçirilməlidir. Çimərlikdən yığılmış tullantılar səhər saat 8-dək daşınmalıdır.[18]

9.1.3.  Tullantıların dənizə (çaya, gölə və s.) atılması, onların qumda (torpaqda) basdırılması yolverilməzdir.

Bu barədə çimərliyin girişində və ərazisində məlumatlandırma lövhələri quraşdırılmalıdır. Lövhələrdə mətn Azərbaycan Respublikasının dövlət dilində, həmçinin ingilis və rus dillərində əks etdirilməlidir. Bu halda xarici dildə olan mətn dövlət dilində olan mətndən sonra yerləşdirilməli və dövlət dilində olan mətnin tutduğu sahədən böyük olmamalıdır.[19]

9.1.4.  Ərazidə fəaliyyət göstərən ticarət, əyləncə, tibbi yardım və s. obyektlərdə əmələ gələn tullantılar həmin obyektlərə məxsus və üzərində obyektin adı qeyd edilən tutumlarda müvəqqəti yerləşdirilməlidir.

Bu obyektlər öz tullantılarının yığılmasına, təhvil verilməsinə və ya daşınmasına cavabdehdir (bu işləri müqavilə əsasında, çimərlik balansında olan hüquqi və ya fiziki şəxslər də görə bilər).

Tutumlarda tullantıların yanması və ya yandırılması hallarının qarşısının alınması məqsədilə çimərliyi idarə edən hüquqi və ya fiziki şəxslər tərəfindən çimərliklər yanğınsöndürmə vasitələri ilə təmin edilməlidir.[20]

9.1.5. Çimərlik ərazisində hər 75 nəfərə 1 ədəd hesabı ilə ictimai ayaqyolular yerləşdirilməlidir. Sahildən ayaqyolularına qədər məsafə 50 metrdən az, 100 metrdən çox olmamalıdır. Əmələ gələn tullantıların (maye və bərk fraksiyalar) dənizə (çaya, gölə və s.) axıdılmasına yol verilmir. Çimərlikdəki sanitariya qovşaqları axar su ilə təmin edilməli və mərkəzləşdirilmiş kanalizasiya şəbəkəsinə qoşulmalıdır və ya kanalizasiya şəbəkəsi olmayan çimərlik ərazilərindən kənarda modul tipli çirkab su təmizləyici qurğu quraşdırılmalıdır.[21]

Çimərlik bağlandıqdan sonra ictimai tualetlər yuyulmalı və dezinfeksiya edilməlidir.

9.1.6. Ümumi çimərlik ərazisində təmizlik işlərinə çimərlik balansında olduğu hüquqi və ya fiziki şəxslər cavabdehlik daşıyırlar.

 

9.2.   Hərbi və xüsusi mühafizə olunan obyektlər

 

9.2.1.  Hərbi obyektlərdə (həmçinin məxfi və xüsusi mühafizə olunan obyektlər də daxil olmaqla) əmələ gələn məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, təmizlənməsi, daşınması və zərərsizləşdirilməsi bu Qaydalara uyğun həyata keçirilməlidir.

9.2.2.     Qeyd edilən obyektlərdə əmələ gələn məişət tullantılarının tərkibinə təhlükəli tullantıların qarışması yolverilməzdir. Yığılan tullantılar aidiyyəti qurumlara və ya tullantıların daşınması, zərərsizləşdirilməsi ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslərə müqavilə əsasında təhvil verilməlidir. [22]

9.2.3.  Bu obyektlər "özüdaşıma" prinsipi əsasında məişət tullantılarını kənarlaşdırdıqları halda, tullantıları fəaliyyət göstərən poliqonlara müqavilə əsasında təhvil verməlidirlər. Təhvil verərkən tullantıların tərkibi haqqında poliqonun operatoruna dəqiq məlumat verilməli, lazım gələrsə, gətirilən tullantılara operator tərəfindən baxış keçirilməlidir.

 

9.3. Parklar və digər istirahət yerləri

 

9.3.1. Parklar və digər istirahət yerlərində tullantı tutumlarının yerləşdirilməsi üçün ayrılmış sahələr kütləvi istirahət yerlərindən (rəqs meydançaları, estradalar, ictimai-iaşə və ticarət obyektləri, fəvvarələr, xiyabanlar və s.) 50 metr məsafədən az olmamalıdır.

9.3.2.  Tutumların sayı parkın 600-800 m2 sahəsinə bir ədəd hesabı ilə nəzərdə tutulur. Xiyabanlarda tutumlar arasındakı məsafə 40 metrdən çox olmamalıdır. Hər ictimai iaşə və ticarət obyektlərinin yanında həcmi 10 litrdən az olmayan tutumlar qoyulmalıdır.

9.3.3.  İstirahət edənlərin kütləvi yığılma yerlərindən kənarda yerləşən ərazilərdə tullantıların yığılmasının rahatlığı üçün tullantıların və süpürüntülərin müvəqqəti yerləşdirilməsi məqsədilə ara tutumlar qoyulmalıdır. Tutumların sayı tullantıların 3 gün ərzində orta yığılma miqdarına əsasən hesablanmalıdır.

9.3.4.  Parklarda və digər istirahət yerlərində olan yaşıllıq sahəsində tutumların qoyulmasına yol verilmir.

9.3.5.  Əsas təmizlənmə parklar bağlandıqdan sonra və ya səhər saat 8-ə qədər aparılmalıdır. Yerə tökülmüş yarpaqların və tullantıların yığılaraq yandırılmasına yol verilmir.

9.3.6.  Tutumların yerləşdirilməsi üçün ayrılmış meydançaların qarşısı tullantı daşıyan avtomaşınların yaxınlaşması üçün boş saxlanmalıdır.

 

9.4.  Müalicə-profilaktiki müəssisələr

 

9.4.1.  Dəri-zöhrəvi, infeksion, onkoloji, cərrahiyyə və s. şöbələrin tullantıları həcmi 50, 100, 120, 240 litr olan və kip bağlanan qapaqlı hermetik tutumlara yığılmalıdır. Bu cür tullantıların poliqonlara daşınması yolverilməzdir. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi və Səhiyyə Nazirliyi ilə razılışdırıldıqdan sonra həmin tullantılar xüsusi sobalarda yandırılmalıdır.

9.4.2.  Tutumların yerləşdirilməsi üçün meydançaların ölçüləri 40 m2-dən az olmamalıdır və meydançalar müalicə korpuslarından, qida bloklarından 50 metr məsafədən az olmamaq şərtilə hazırlanmalıdır. Tullantılar ancaq tutumlarda yığılmalıdır.

9.4.3.  Müalicə-profilaktiki müəssisələrdə ancaq asan dezinfeksiya olunan tullantı tutumlarından istifadə edilməlidir. Tutumların sayı müalicə müəssisəsinin həyət ərazisinin hər 500-700 m2 sahəsinə bir tutum hesabı ilə müəyyən edilir.

9.4.4. Bu müəssisələrin texniki personalı hər gün tutumları və onların altındakı meydançaları təmizləməli, yumalı və dezinfeksiya etməlidirlər.

9.4.5.  Tullantıların qazanxanalarda yandırılmasına yol verilmir.

9.4.6.  Əmələ gələn tullantıların epidemioloji baxımdan çeşidlənərək növlər üzrə yığılmasına, zərərsizləşdirilməsinə və dəqiq uçotunun aparılmasına müəssisənin məsul şəxsi tərəfindən nəzarət edilməlidir.

 

10.  YAŞAYIŞ VƏ İSTİRAHƏT YERLƏRİNİN TƏMİZLİYİNƏ GÖRƏ CAVABDEHLİK

 

10.1.    Küçələrin, həyətlərin və şəhərlər və digər yaşayış məntəqələrinin digər ərazilərinin, həmçinin ümumi istifadə yerlərinin və çimərliklərin təmiz saxlanılması vəziyyətinə nəzarəti Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi və Səhiyyə Nazirliyi həyata keçirilir.

10.2.    Şəhər (rayon) icra hakimiyyətləri tərəfindən:

-  maye və bərk məişət tullantılarının əmələgəlmə norması (1 nəfər/1 il hesabı ilə);

-  müəssisə, təşkilat, idarələr tərəfindən yığışdırılacaq ərazilərin siyahısı;

-  küçələrin, meydançaların və keçidlərin mexanikləşdirilmiş təmizlənməsi, həm də onların yay və qış mövsümlərində təmizlənmə növbəsinin siyahısı müəyyən edilir.

10.3. Balansında yaşayış binaları olan müəssisə, idarə və təşkilatlar, binalar üzrə məsul şəxslər:

cavabdeh olduğu ərazilərin, tullantı kameralarının təmiz, tutumların saz vəziyyətdə saxlanılmasını təmin etməyə, bunlar üçün meydançaların müntəzəm yuyularaq dezinfeksiya edilməsinə;

-  tutumlar üçün sukeçirməyən örtüklə döşənmiş meydançalar hazırlamağa;

-  yeyinti tullantılarının, küçə və həyət süpürüntülərinin yığışdırılıması üçün inventarlarla təmin etməyə;

-  əhali arasında izahat işləri aparmağa və onları yaşayış yerlərinin təmiz saxlanılması qaydalarının həyata keçirilməsi tədbirlərinə cəlb etməyə;

-  məişət tullantılarının vaxtlı-vaxtında daşınması üçün tədbirlər görməyə və tullantıların uçotunun aparılmasına borcludurlar.

10.4. Aidiyyəti qurumlar, həmçinin tullantıların emalı ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslər: [23]

-  yaşayış binalarının, müəssisə və təşkilatların, meydanların, küçələrin, bağların və s. ərazilərindən məişət tullantılarının vaxtlı-vaxtında yığışdırılmasını və daşınmasını təmin etməyə;

-  hər bir xüsusiləşdirilmiş avtomaşın üçün marşrut qrafikini tərtib etməyə;

-  istismar şəraitinin dəyişməsinə uyğun olaraq marşrut qrafikində dəyişiklik etməyə;

-  təsdiq olunmuş marşrut qrafikinin dəqiq yerinə yetirilməsini təmin etməyə;

-  tullantıların tam yığışdırılmasını və poliqonlarda yerləşdirilməsini təmin etməyə;

-  tullantıların daşınması üzrə xüsusiləşdirilmiş avtomaşınların başqa məqsədlər üçün istifadə edilməməsinə;

-  tullantıların qarışmasına yol verməməyə;

-  tullantılar avtomaşınlara yükləndiyi andan onu qəbul edən hüquqi və fiziki şəxsə çatdırılana qədər tullantıların ətrafa səpələnməsinin qarşısını almağa, ətraf mühitin və insanların sağlamlığının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün müvafiq tədbirlər görməyə;

-  məişət tullantılarının yığışdırılaraq daşınması üçün bağlanmış müqavilələrin bütün şərtlərini tam şəkildə yerinə yetirməyə;

-  tullantıların uçotunu aparmağa borcludurlar.

10.5. Bələdiyyələr tərəfindən:

-     bələdiyyə torpaqlarının tullantılarla çirklənmədən qorunması;

- əhali arasında yaşayış yerlərinin təmiz saxlanılması qaydalarına riayət edilməsi barədə izahat işlərinin aparılması və onların bu cür tədbirlərə cəlb edilməsi kimi işlər həyata keçirilir.

 

11. MƏİŞƏT TULLANTILARININ UÇOTUNUN APARILMASI

 

11.1. Məişət tullantılarının uçotunun aparılması il ərzində əmələ gələcək tullantıların həcminin əvvəlcədən proqnozlaşdırılmasına imkan verir. Bu proqnozlar əsasında tullantıların yığışdırılması ilə məşğul olan avtonəqliyyat müəssisəsinin gücünün, tutumların sayının və həcminin, tullantıların zərərsizləşdirilməsi üçün ayrılan vəsaitin miqdarının, poliqonların gücünün və s. hesablanmasına şərait yaradır.

11.2.  Məişət tullantılarının uçotunun aparılması üçün aşağıda göstərilən uçot cədvəlindən ibarət "Məişət tullantılarının uçotu kitabı" hazırlanmalıdır.

 

 

Sıra

¹-si

Tullantının tərkibi*

Tullantının həcmi, m3

Müvəqqəti yerləşdirilmə vəziyyəti**

Tullantı yığılan ərazi

Əhalinin sayı

Təhvil verildi, m3

Kimə təhvil Verildi və müqavilənin tarixi, ¹-si

Məsul şəxsin imzası

Qeyd

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* - tullantılardan yığılarkən çeşidlənmiş (yeyinti tullantıları, şüşə, metal, taxta və s.) tullantılar qeyd olunur;

** - tullantıların yığıldığı tutumlar haqqında məlumat qeyd olunur;

*** - tullantılar yığışdırılan ərazidə yaşayan əhalinin sayı, müəssisə və təşkilatdırsa-işçilərin sayı qeyd olunur.

 

 

 

İSTİFADƏ OLUNMUŞ MƏNBƏ SƏNƏDLƏRİNİN SİYAHISI

 

1.       29 oktyabr 2007-ci il tarixli 168 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, ¹ 10, maddə 1027)

2.       25 fevral 2008-ci il tarixli 55 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2008-ci il, ¹ 2, maddə 132)

3.       11 sentyabr 2012-ci il tarixli 194 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (“Azərbaycan” qəzeti 12 sentyabr 2012-ci il, ¹ 203, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2012-ci il, ¹ 09, maddə 920)

4.       10 aprel 2018-ci il tarixli 140 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (“Xalq” qəzeti 11 aprel 2018-ci il, ¹ 80, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018-ci il, ¹4, maddə 794)

5.       14 may 2020-ci il tarixli 173 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (“Xalq” qəzeti, 20 may 2020-ci il, ¹ 98, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 644)

6.       22 may 2020-ci il tarixli 185 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 656)

7.       15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350)

8.       20 dekabr 2023-cü il tarixli 460 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 21 dekabr 2023-cü il, “Azərbaycan” qəzeti, 23 dekabr 2023-cü il, ¹ 281, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2023-cü il, ¹ 12, II kitab, maddə 1795)

9.       19 fevral 2025-ci il tarixli 26 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 20 fevral 2025-ci il, “Xalq” qəzeti, 23 fevral 2025-ci il, ¹ 41, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2025-ci il, ¹ 2, maddə 187)

10.    18 aprel 2025-ci il tarixli 116 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 21 aprel 2025-ci il, “Xalq” qəzeti, 23 aprel 2025-ci il, ¹ 80, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2025-ci il, ¹ 4, I kitab, maddə 404)

11.    17 mart 2026-cı il tarixli 81 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 17 mart 2026-cı il, “Azərbaycan” qəzeti, 20 mart 2026-cı il, ¹ 52)

 

 

QƏRARA EDİLMİŞ DƏYİŞİKLİK VƏ ƏLAVƏLƏRİN SİYAHISI


[1] 15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350) ilə adında və 1-ci hissəsində “Yaşayış məntəqələri” sözləri “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri” sözləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[2] 20 dekabr 2023-cü il tarixli 460 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 21 dekabr 2023-cü il, “Azərbaycan” qəzeti, 23 dekabr 2023-cü il, ¹ 281, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2023-cü il, ¹ 12, II kitab, maddə 1795) ilə preambulada “İstehsalat və məişət tullantıları” sözləri “Tullantılar” sözü ilə əvəz edilmişdir.

 

[3] 29 oktyabr 2007-ci il tarixli 168 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, ¹ 10, maddə 1027) ilə adında və mətnində "yaşayış məntəqələri" sözləri ismin müvafiq hallarında "şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri" sözləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[4] 20 dekabr 2023-cü il tarixli 460 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 21 dekabr 2023-cü il, “Azərbaycan” qəzeti, 23 dekabr 2023-cü il, ¹ 281, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2023-cü il, ¹ 12, II kitab, maddə 1795) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 1.1-ci bəndində “İstehsalat və məişət tullantıları” sözləri “Tullantılar” sözü ilə əvəz edilmişdir.

 

[5] 15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”na yeni məzmunda 1.4-cü bənd əlavə edilmişdir.

17 mart 2026-cı il tarixli 81 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 17 mart 2026-cı il, “Azərbaycan” qəzeti, 20 mart 2026-cı il, ¹ 52) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 1.4-cü bəndinə “Təmiz Şəhər” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti,” sözlərindən sonra “İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə tullantılarla bağlı idarəetmənin təkmilləşdirilməsi və bununla əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında və sərəncamlarında dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 29 avqust tarixli 492 nömrəli Fərmanı ilə müəyyən edilən inzibati ərazi vahidlərində həmin Fərman ilə müəyyən edilmiş səlahiyyətlərinə uyğun olaraq həmin Fərmanın 1.1.1 – 1.1.6-cı yarımbəndlərində qeyd olunan publik hüquqi şəxslər,” sözləri əlavə edilmişdir.

 

[6] 15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 2.2-ci bəndin ikinci cümləsində “kommunal-təsərrüfat qurumları” sözləri “aidiyyəti qurumlar” sözləri ilə əvəz  edilmişdir.

 

[7] 15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 3.1-ci bəndində “təşkilatlar” sözü “qurumlar” sözü ilə əvəz edilmişdir.

 

[8] 11 sentyabr 2012-ci il tarixli 194 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (“Azərbaycan” qəzeti 12 sentyabr 2012-ci il, ¹ 203, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2012-ci il, ¹ 09, maddə 920) ilə yeni məzmunda 3.1-1-ci bənd əlavə edilmişdir.

 

[9] 15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 6.1-ci bəndində “yerli icra hakimiyyəti orqanlarının kommunal-təsərrüfat qurumları, həmçinin müvafiq təşkilatlarla müqavilə bağlamış və” sözləri “aidiyyəti qurumlar, həmçinin müqavilə əsasında” sözləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[10] 15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 6.5-ci bəndində “müəssisənin” sözü “bu Qaydaların 6.1-ci bəndində nəzərdə tutulan qurumların və şəxslərin” sözləri ilə əvəz edilmişdir, həmin bənddən “müəssisədə də” sözləri çıxarılmışdır.

 

[11] 29 oktyabr 2007-ci il tarixli 168 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, ¹ 10, maddə 1027) ilə 6-cı bəndə yeni məzmunda 6.7-ci bənd əlavə edilmişdir.

 

[12] 14 may 2020-ci il tarixli 173 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (“Xalq” qəzeti, 20 may 2020-ci il, ¹ 98, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 644) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”na yeni məzmunda 7.2-1-ci bənd əlavə edilmişdir.

 

[13] 18 aprel 2025-ci il tarixli 116 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 21 aprel 2025-ci il, “Xalq” qəzeti, 23 aprel 2025-ci il, ¹ 80, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2025-ci il, ¹ 4, I kitab, maddə 404) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 7.4-cü bəndinin dördüncü abzasına “yaşıllıq ərazilərində” sözlərindən sonra “, turizm və rekreasiya zonalarının ərazilərində” sözləri əlavə edilmişdir.

 

[14] 29 oktyabr 2007-ci il tarixli 168 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, ¹ 10, maddə 1027) ilə 7.4-cü bəndin beşinci abzası yeni redaksiyada verilmişdir.

əvvəlki redaksiyada deyilirdi:

-    şəhərlərin və digər şəhərlər və digər yaşayış məntəqələrinin ərazisində, kurort, müalicə sağlamlıq, meşə və rekreasiya zonalarında, yeraltı suların, təsərrüfat və içməli su tutarlarının olduğu ərazilərdə, eləcə də faydalı qazıntılar olan və ya dağ-mədən işləri aparılan zonalarda tullantıların basdırılmasına yol verilmir.

 

25 fevral 2008-ci il tarixli 55 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2008-ci il, ¹ 2, maddə 132) ilə 7.4-cü bəndinin beşinci abzasında «və rekreasiya» sözləri « , turizm və rekreasiya» sözləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[15] 11 sentyabr 2012-ci il tarixli 194 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (“Azərbaycan” qəzeti 12 sentyabr 2012-ci il, ¹ 203, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2012-ci il, ¹ 09, maddə 920) ilə 8.1-ci bəndin ikinci cümləsindən sonra yeni məzmunda üçüncü cümlə əlavə edilmişdir.

 

10 aprel 2018-ci il tarixli 140 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (“Xalq” qəzeti 11 aprel 2018-ci il, ¹ 80, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018-ci il, ¹4, maddə 794) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 8.1-ci bəndinin üçüncü cümləsindən “(şəhər rayonları istisna olmaqla)” sözləri çıxarılmışdır.

 

15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 8.1-ci bəndin birinci cümləsində “kommunal-təsərrüfat orqanları” sözləri “aidiyyəti qurumlar” sözləri ilə əvəz edilmişdir.

 

19 fevral 2025-ci il tarixli 26 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) rəsmi internet saytı, 20 fevral 2025-ci il, “Xalq” qəzeti, 23 fevral 2025-ci il, ¹ 41, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2025-ci il, ¹ 2, maddə 187) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 8.1-ci bəndinin birinci cümləsində “aeroportlarda” sözü “hava limanlarında” sözləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[16] 22 may 2020-ci il tarixli 185 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 656) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 9.1.1-ci yarımbənd yeni redaksiyada verilmişdir.

əvvəlki redaksiyada deyilirdi:

9.1.1. Çimərlik kimin balansındadırsa, həmin hüquqi və ya fiziki şəxslər tərəfindən ərazidə istirahət edənlərin sayından asılı olaraq hər 500-1000 m2 sahəyə 1 ədəd hesabı ilə tutumlar qoyulmalıdır.

 

[17] 22 may 2020-ci il tarixli 185 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 656) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”na yeni məzmunda 9.1.1-1-ci yarımbənd əlavə edilmişdir.

 

[18] 22 may 2020-ci il tarixli 185 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 656) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 9.1.2-ci yarımbəndin birinci cümləsində “yuyulmalıdır” sözü “yuyulmalı və dezinfeksiya edilməlidir” sözləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[19] 22 may 2020-ci il tarixli 185 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 656) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 9.1.3-cü yarımbəndə yeni məzmunda ikinci abzas əlavə edilmişdir.

 

[20] 22 may 2020-ci il tarixli 185 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 656) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 9.1.4-cü yarımbəndə yeni məzmunda üçüncü abzas əlavə edilmişdir.

 

[21] 22 may 2020-ci il tarixli 185 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2020-ci il, ¹ 5, maddə 656) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 9.1.5-ci yarımbəndin birinci abzasına yeni məzmunda cümlə əlavə edilmişdir.

[22] 15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 9.2.2-ci yarımbəndin ikinci cümləsində “müvafiq təşkilatların aidiyyəti strukturlarına” sözləri “aidiyyəti qurumlara” sözləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[23] 15 noyabr 2022-ci il tarixli 413 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi internet saytı, 17 noyabr 2022-ci il, “Xalq” qəzeti, 19 noyabr 2022-ci il, ¹ 252, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022-ci il, ¹ 11, maddə 1350) ilə “Şəhərlər və digər yaşayış məntəqələri ərazisinin sanitariya qaydalarına, gigiyena və ekoloji normativlərə uyğun olaraq təmizlənməsi, məişət tullantılarının müvəqqəti saxlanılması, müntəzəm daşınması və zərərsizləşdirilməsi Qaydaları”nın 10.4-cü bəndin birinci abzasında “Kommunal-təsərrüfat qurumları” sözləri “Aidiyyəti qurumlar” sözləri ilə əvəz edilmişdir.