"BMT-nin ixtisaslaşmış təşkilatlarının imtiyaz və immunitetləri haqqında" Konvensiyaya qoşulmaq barəsində

"BMT-nin ixtisaslaşmış təşkilatlarının imtiyaz və immunitetləri haqqında" Konvensiyaya qoşulmaq barəsində

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi qərara alır:

I. Azərbaycan Respublikası "BMT-nin ixtisaslaşmış təşkilatlarının imtiyaz və immunitetləri haqqında" 1947-ci il 21 noyabr tarixli Konvensiyaya müvafiq qeyd-şərtlər və bəyanat ilə (qeyd-şərtlərin və bəyanatın mətni əlavə olunur) qoşulsun.

II. Bu Qanun dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir.

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 2 oktyabr 2006-cı il

№ 141-IIIQ

BMT-nin ixtisaslaşmış təşkilatlarının imtiyaz və immunitetləri haqqında

KONVENSİYA

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisinin 1946-cı il fevralın 13-də qəbul etdiyi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının və müxtəlif ixtisaslaşmış təşkilatların istifadə etdikləri imtiyaz və immunitetlərin mümkün qədər unifikasiyasını nəzərdə tutan qətnaməsini nəzərə alaraq,

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və ixtisaslaşmış təşkilatlar arasında yuxanda qeyd olunan qətnamənin tətbiqinə dair məsləhətləşmələrin artıq keçirildiyini nəzərə alaraq,

Nəticə etibarilə qəbul etmək üçün ixtisaslaşmış təşkilatlara və qoşulmaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının hər bir üzvünə və bir, yaxud bir neçə ixtisaslaşmış təşkilatın hər bir digər üzv dövlətinə təqdim edilmiş aşağıdakı Konvensiyanı, Baş Məclis 1947-ci il noyabrın 21-də qəbul etdiyi 179 (II) nömrəli qətnaməsi ilə təsdiq etmişdir.

M a d d ə I - Anlayışlar və tətbiq dairəsi

Bölmə 1

Bu Konvensiyada:

(i) "standart maddələr" ifadəsi II-IX maddələrin müddəalarına aid edilir.

(ii) "ixtisaslaşmış təşkilatlar" ifadəsi aşağıdakılara aid edilir:

(a) Beynəlxalq Əmək Təşkilatı;

(b) Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı;

(d) Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı;

(e) Beynəlxalq Valyuta Fondu;

(f) Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı;

(g) Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı;

(h) Ümumdünya Poçt İttifaqı;

(i) Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı; və

(j) Nizamnamənin 57-ci və 63-cü maddələrinə uyğun olaraq, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə əlaqədə olan bütün digər təşkilatlar.

(iii) "Konvensiya" ifadəsi, istənilən ixtisaslaşmış təşkilata münasibətdə, 36 və 38-ci bölmələrə əsasən həmin təşkilatlar tərəfindən təqdim edilmiş əlavənin yekun (və ya yenidən baxılmış) mətninə uyğun olaraq dəyişdirilmiş standart maddələri ifadə edir.

(iv) III maddədə nəzərdə tutulan "əmlak və aktivlər" ifadəsi, eyni zamanda, ixtisaslaşmış təşkilatların öz nizamnamələrində nəzərdə tutulan funksiyaları yerinə yetirən zaman idarə etdikləri əmlaka və fondlara aid edilir.

(v) V və VII maddələrdə nəzərdə tutulan "üzvlərin nümayəndələri" ifadəsi nümayəndələr, müavinlər, müşavirlər, texniki ekspertlər və nümayəndə heyətlərinin katiblərinə aid edilir.

(vi) 13, 14, 15 və 25-ci bölmələrdə nəzərdə tutulan "ixtisaslaşmış təşkilatlar tərəfindən çağırılan iclaslar" ifadəsi: (1) (adlarından asılı olmayaraq) onların ümumi yığıncaqlarının və icra orqanlarının, (2) onların nizamnamələrində nəzərdə tutulan komissiyaların, (3) onlar tərəfindən çağırılan konfransların və (4) həmin orqanların istənilən komitəsinin iclaslarına aid edilir.

(vii) "icraçı rəhbər" dedikdə, müvafıq ixtisaslaşmış təşkilatın, onun "baş direktor" və ya hər hansı bir digər şəkildə adlandırılmasından asılı olmayaraq, əsas icraçı vəzifəli şəxsi başa düşülür.

Bölmə 2

37-ci bölməyə əsasən bu Konvensiyanın tətbiq edildiyi hər hansı bir ixtisaslaşmış təşkilata münasibətdə bu Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövlət, həmin təşkilata və ya həmin təşkilatla bağlı standart maddələrdə təsbit edilmiş imtiyaz və immunitetləri, həmin təşkilata aid olan və 36 və 38-ci bölmələrə uyğun olaraq təqdim edilmiş yekun (və ya yenidən baxılmış) əlavənin müddəalarında əks etdirilmiş dəyişikliklərin edilməsini nəzərdə tutan və standart maddələrdə əks etdirilmiş şərtlər əsasında təqdim edir.

Maddə II- Hüquqi status

B ö 1 m ə 3

İxtisaslaşmış təşkilatlar hüquqi şəxs statusuna malikdirlər. Onlar: (a) müqavilələr bağlamaq, (b) daşınar və daşınmaz əmlak əldə etmək və onlara sərəncam vermək, (c) məhkəmə araşdırmaları başlamaq üçün hüquq qabiliyyətinə malikdirlər.

Maddə III- Əmlak, fondlar və aktivlər

Bölmə 4

İxtisaslaşmış təşkilatlar əmlak və aktivlərlə əlaqədar, onların harada və ki-min sərəncamında olmasından asılı olmayaraq, onların hər hansı bir konkret halda öz immunitetlərindən imtina etdikləri hallar istisna olmaqla, məhkəmə müdaxiləsinin istənilən formasından immunitetdən istifadə edirlər. Lakin hesab edilir ki, immunitetdən hər hansı bir imtina məhkəmə qərarlarının icrası tədbirlərinə tətbiq edilmir.

Bölmə 5

İxtisaslaşmış təşkilatların fəaliyyət göstərdikləri yerlər toxunulmazdır. İxtisaslaşmış təşkilatların əmlak və aktivləri, onların harada və kimin sərəncamında olmasından asılı olmayaraq, istər icra, inzibati və məhkəmə hərəkətləri, istərsə də qanunverici hərəkətlər vasitəsilə axtarışa, rekvizisiyaya, müsadirəyə, ekspropriasiyaya və ya hər hansı bir digər müdaxilə formasına məruz qala bilməz.

Bölmə 6

İxtisaslaşmış təşkilatların arxivləri və ümumiyyətlə, onlara məxsus olan və ya onlarda saxlanılan bütün sənədlər, harada olmasından asılı olmayaraq, toxunulmazdır.

Bölmə 7

Maliyyə nəzarəti, qaydaları və ya hər hansı növ moratoriumla məhdudlaşdırılmadan:

(a) ixtisaslaşmış təşkilatlar fondlara, qızıla və ya istənilən növ valyutaya
malik ola bilər və istənilən valyutada əməliyyatlar həyata keçirə bilərlər;

(b) ixtisaslaşmış təşkilatlar öz fondlarını, qızıl və ya valyutalarını bir ölkədən digər ölkəyə və ya istənilən ölkə daxilində sərbəst şəkildə köçürə bilər
və öz sərəncamlarında olan istənilən valyutanı digər istənilən valyutaya çevirə bilərlər.

Bölmə 8

Hər bir ixtisaslaşmış təşkilat yuxarıdakı 7-ci bölməyə əsasən öz hüquqlarından istifadə edərkən, bu Konvensiyanın tərəfi olan istənilən dövlətin hökuməti tərəfındən irəli sürülən təqdimatlarla hesablaşmalıdır, o həddə qədər ki, o, bu cür təqdimatların həmin təşkilatın maraqlarına xələl gətirmədən təmin edilməsini etiraf edir.

Bölmə 9

İxtisaslaşmış təşkilatlar, onların aktivləri, gəlirləri və digər əmlakı:

(a) bütün birbaşa vergilərdən azad edilir, lakin hesab edilir ki, ixtisaslaşmış təşkilatlar faktiki olaraq yalnız kommunal xidmətlər üçün nəzərdə tutulan ödənişlərdən azad olmağı tələb etməyəcəklər;

(b) ixtisaslaşmış təşkilatlar tərəfindən onların xidməti istifadəsi üçün nəzərdə tutulan əşyaların idxal və ya ixracına münasibətdə, gömrük rüsumlarından, idxal və ya ixrac qadağalarından və ya məhdudiyyətlərindən azad edilir,
lakin hesab edilir ki, bu cür azadolma nəticəsində idxal edilən əşyalar, onların gətirildiyi ölkənin hökuməti ilə razılaşdırılmış şərtlər istisna olmaqla, həmin ölkədə satılmayacaq;

(c) özlərinin nəşr məhsullarına münasibətdə, gömrük rüsumlarından, idxal
və ya ixrac qadağalarından və ya məhdudiyyətlərindən azad edilir.

Bölmə 10

İxtisaslaşmış təşkilatların, bir qayda olaraq, daşınar və ya daşınmaz əmlakın alış qiymətinə daxil olan aksiz yığımlarından və vergilərindən azad olmaq tələbi irəli sürməmələrinə baxmayaraq, ixtisaslaşmış təşkilatlar rəsmi istifadə üçün bu cür vergi və rüsumların tətbiq edildiyi və ya edilə biləcəyi əmlakdan əhəmiyyətli dərəcədə satın alarkən, bu Konvensiyanın tərəfi olan Dövlətlər mümkün olan zaman, onları vergi və rüsumlardan azad etmək və ya ödənilmiş məbləği onlara geri qaytarmaq üçün müvafıq inzibati tədbirlər görəcəklər.

M a d d ə IV - Rabitə vasitələri

Bölmə 11

Hər bir ixtisaslaşmış təşkilat, bu Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövlətin ərazisində öz rəsmi rabitəsi üçün poçt göndərişlərinə, kabloqramlara, teleqramlara, radioqramlara, telefotolara, telefonlara və digər rabitə vasitələri-nə, habelə mətbuat və radioya münasibətdə həmin dövlətin hökumətinin digər hökumətə, o cümlədən sonuncunun diplomatik nümayəndəliyinə tətbiq olunan imtiyazlar, tariflər və dərəcələrdən az əlverişli olmayan rejimdən istifadə edir.

Bölmə 12

İxtisaslaşmış təşkilatların rəsmi yazışmalarına və digər rəsmi məlumatlarına senzura tətbiq edilə bilməz. İxtisaslaşmış təşkilatların diplomatik kuryerlərə və ya möhürlənmiş bağlamalara verilən eyni immunitet və imtiyazlara malik olaraq, şifrdən istifadə etmək, yazışmam kuryerlər və ya möhürlənmiş bağlamalar vasitəsilə göndərmək və almaq hüququ vardır.

Bu bölmənin heç bir müddəası bu Konvensiyanın tərəfi olan dövlət və ixtisaslaşmış təşkilat arasında bağlanmış razılaşma ilə müəyyən edilən lazımi təhlükəsizlik tədbirlərinin görülməsini istisna edən müddəa kimi şərh edilə bilməz.

M a d d ə V - Üzvlərin nümayəndələri

Bölmə 13

Üzvlərin nümayəndələri ixtisaslaşmış təşkilat tərəfindən çağırılan iclaslarda öz vəzifələrini yerinə yetirən zaman və iclasların keçirildiyi yerlərə gedən və geri qayıdan zaman aşağıdakı imtiyaz və immunitetlərdən istifadə edirlər:

(a) şəxsi həbs və ya saxlanılma immunitetindən, şəxsi baqajın üzərinə
həbs qoyulmasından, habelə onun tərəfındən vəzifəli şəxs qismində deyilənlərə, yazılanlara və ya edilən hərəkətlərə münasibətdə hər növ məhkəmə
prosessual immunitetindən;

(b) bütün kağız və sənədlərin toxunulmazlığından;

(d) onların özlərinə və arvadlarına (ərlərinə) münasibətdə, immiqrasiya,
əcnəbilərin qeydiyyatı məhdudiyyətlərindən və onların müvəqqəti olduqları
və ya öz vəzifələrinin icrası zamanı ərazisindən keçdikləri ölkənin dövlət qulluğu vəzifələrindən azad olmaq imtiyazından;

(e) valyuta məhdudiyyətlərinə və valyuta mübadiləsi məhdudiyyətlərinə
münasibətdə, müvəqqəti xidməti səfər zamanı xarici hökumətlərin nümayəndələrinə təqdim edilən güzəştlərdən;

(f) şəxsi baqaja münasibətdə, diplomatik missiyaların müvafiq rütbəli
üzvlərinə təqdim edilən immunitet və imtiyazlardan.

Bölmə 14

İxtisaslaşmış təşkilatların üzvlərinin nümayəndələri üçün həmin təşkilat tərəfindən çağırılan iclaslarda tam söz azadlığını və tam müstəqilliyi təmin etmək məqsədilə onların dediklərinə və ya yazdıqlarına münasibətdə, habelə onlar tərəfindən öz xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman edilmiş hərəkətlərə münasibətdə, hətta həmin şəxslər öz vəzifələrinin icrasını davam etdirməzsə, məhkəmə prosessual immuniteti davam edir.

Bölmə 15

Hər hansı bir vergi növünün tutulması müvafiq ölkənin ərazisində yaşa-maqdan asılı olduqda, ixtisaslaşmış təşkilatlar tərəfindən çağırılan iclaslarda iştirak edən həmin təşkilatların üzvlərinin nümayəndələrinin öz vəzifələrini icra etmək üçün üzv dövlətin ərazisində olduğu müddət həmin dövlətdə yaşayış müddəti kimi baxılmır.

Bölmə 16

İxtisaslaşmış təşkilatların üzvlərinin nümayəndələrinə təqdim edilən imtiyaz və immunitetlər fərdi şəxslərin şəxsi mənfəəti üçün deyil, ixtisaslaşmış
təşkilatların işi ilə bağlı onların öz vəzifələrini müstəqil şəkildə həyata keçirməsini təmin etmək üçün təqdim edilir. Bu səbəbdən də ixtisaslaşmış təşkilatın üzvü olan dövlət, ayrı-ayrı hallarda, immunitetin ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinə mane olduğunu hesab edərsə və ondan imtina onun təqdim edilməsi üçün əsas olan məqsədə xələl gətirmədikdə, onun öz nümayəndələrinin immunitetlərini nəinki ləğv etmək hüququ, hətta bunu etmək vəzifəsi vardır.

Bölmə 17

13, 14 və 15-ci bölmələrin müddəaları müvafiq şəxsin vətəndaşı olduğu və ya təmsil etdiyi və etmiş olduğu dövlətin rəsmilərinə münasibətdə tətbiq edilmir.

Maddə VI- Vəzifəli şəxslər

Bölmə 18

Hər bir ixtisaslaşmış təşkilat, barəsində bu maddənin və VIII maddənin müddəalarının tətbiq ediləcəyi vəzifəli şəxslərin kateqoriyalarını müəyyən edir. O, həmin məlumatı həmin təşkilata münasibətdə bu Konvensiyanın tərəfi olan bütün dövlətlərin hökumətlərinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə ötürür. Bu kateqoriyalara daxil edilmiş vəzifəli şəxslərin adları və soyadları mütəmadi şəkildə yuxarıda göstərilən hökumətlərin diqqətinə çatdırılır.

Bölmə 19

İxtisaslaşmış təşkilatların vəzifəli şəxsləri:

(a) dediklərinə və ya yazdıqlarına və öz xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman etdikləri hərəkətlərə münasibətdə, hüquqi məsuliyyətdən azaddırlar;

(b) onlara ixtisaslaşmış təşkilatlar tərəfindən ödənilən məvacib və maaşlara münasibətdə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının vəzifəli şəxslərinin istifadə etdikləri qaydalar və şərtlər əsasında vergi güzəştlərindən istifadə edirlər;

(c) öz arvadları (ərləri) və öhdələrində olan qohumları ilə birlikdə immiqrasiya və əcnəbilərin qeydiyyatı məhdudiyyətlərindən azad edilirlər;

(d) valyuta mübadiləsinə münasibətdə, diplomatik missiyaların tərkibinə
daxil olan müvafıq rütbəli vəzifəli şəxslərə təqdim edilən imtiyazlardan eyni
qaydada istifadə edirlər;

(e) öz arvadları (ərləri) və öhdələrində olan qohumları ilə birlikdə beynəlxalq böhranlar zamanı repatriasiya üzrə diplomatik missiyaların tərkibinə daxil olan müvafıq rütbəli vəzifəli şəxslərin istifadə etdikləri güzəştlərdən eyni qaydada istifadə edirlər;

(f) müvafıq ölkədə ilk dəfə vəzifə tutanda öz mebellərini və əmlaklarını
ölkəyə rüsumsuz gətirmək hüququna malikdirlər.

Bölmə 20

İxtisaslaşmış təşkilatların vəzifəli şəxsləri dövlət qulluğu öhdəliyindən azad edilirlər, bu şərtlə ki, onların vətəndaşı olduğu dövlətlərə münasibətdə bu cür güzəştlərdən yalnız adlan və soyadları, öz vəzifələrinə görə, müvafiq ixtisaslaşmış təşkilatların rəhbərləri tərəfindən tərtib edilmiş və müvafiq hökumətlər tərəfındən təsdiq edilmiş siyahıya daxil edilmiş ixtisaslaşmış təşkilatların vəzifəli şəxsləri istifadə etsinlər.

İxtisaslaşmış təşkilatların digər vəzifəli şəxsləri dövlət qulluğunu keçmək üçün çağırıldıqda, müvafıq dövlət müvafiq ixtisaslaşmış təşkilatın sorğusuna əsasən bu cür vəzifəli şəxslərin çağırılmasına münasibətdə təşkilatın əsas fəaliyyətində fasilənin yaranmasına yol verməmək üçün zəruri olan müvəqqəti möhlət verə bilər.

Bölmə 21

19 və 20-ci bölmələrdə göstərilən imtiyaz və immunitetlərə əlavə olaraq, hər bir ixtisaslaşmış təşkilatın icraçı rəhbəri, o cümlədən onun olmadığı müddət ərzində onun vəzifəsini yerinə yetirən vəzifəli şəxslər özlərinə, öz ərlərinə (arvadlarına) və yetkinlik yaşına çatmamış uşaqlarına münasibətdə, beynəlxalq hüquqa əsasən diplomatik nümayəndələrə təqdim edilən imtiyaz və immunitetlərdən, güzəştlərdən və üstünlüklərdən istifadə edirlər.

Bölmə 22

Vəzifəli şəxslərə təqdim edilən imtiyaz və immunitetlər fərdi şəxslərin şəxsi mənfəəti üçün deyil, yalnız ixtisaslaşmış təşkilatların maraqları naminə təqdim edilir. Hər bir ixtisaslaşmış təşkilat istənilən halda immunitetin ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinə mane olduğunu hesab edərsə və immunitetdən imtinanı ixtisaslaşmış təşkilatın maraqlarına xələl gətirmədən həyata keçirə bilərsə, o, hər hansı vəzifəli şəxsinə verilmiş immunitetdən imtina etmək hüququna və vəzifəsinə malikdir.

Bölmə 23

Hər bir ixtisaslaşmış təşkilat ədalət mühakiməsinin lazımi qaydada həya-ta keçirilməsini asanlaşdırmaq, polisin göstərişlərinin yerinə yetirilməsini təmin etmək və bu maddədə qeyd olunan imtiyazlar, immunitetlər və güzəştlərlə əlaqədar hər hansı bir sui-istifadənin qarşısını almaq məqsədilə üzv dövlətlərin müvafiq rəsmiləri ilə daim əməkdaşlıq edir.

Maddə VII- İmtiyazlardan sui-istifadə

Bölmə 24

Əgər bu Konvensiyanın tərəfi olan hər hansı bir dövlət bu Konvensiyada nəzərdə tutulan istənilən imtiyaz və ya immunitetdən sui-istifadənin baş verdiyini müəyyən etsə, həmin dövlət və müvafiq ixtisaslaşmış təşkilat arasında bu cür sui-istifadənin baş verib-vermədiyini müəyyən etmək və belə sui-istifadələrin təkrarlanmasının qarşısını almağın yollarını tapmaq üçün məsləhətləşmələr keçirilir. Belə məsləhətləşmələrin nəticələri həmin dövlət və müvafiq ixtisaslaşmış təşkilat üçün qeyri-qənaətbəxş olsa, imtiyaz və ya immunitetdən sui-istifadənin baş verib-vermədiyini müəyyən etmək məsələsi 32-ci bölməyə uyğun olaraq Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə təqdim edilir. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi bu cür sui-istifadənin baş verdiyini müəyyən etsə, bu cür sui-istifadə haqqında bəyan etmiş bu Konvensiyanın tərəfi olan dövlət müvafiq ixtisaslaşmış təşkilatı məlumatlandırdıqdan sonra həmin ixtisaslaşmış təşkilata sui-istifadənin predmeti olan imtiyaz və immunitetləri təqdim etməmək hüququna malik olur.

Bölmə 25

1. Üzvlərin nümayəndələri ixtisaslaşmış təşkilat tərəfindən çağırılan iclaslarda öz vəzifələrini yerinə yetirən zaman və iclasların keçirildiyi yerlərə gedən və geri qayıdan zaman, habelə 18-ci bölmədə nəzərdə tutulan vəzifəli
şəxslər öz funksiyalarını yerinə yetirdikləri ölkənin ərazi hakimiyyətlərinin
tələbi ilə öz səlahiyyətləri çərçivəsində həyata keçirdikləri hər hansı bir fəaliyyətə görə ölkədən çıxarılmırlar. Lakin hər hansı bu cür şəxs tərəfındən
öz rəsmi səlahiyyətləri çərçivəsinə daxil olmayan hərəkətlərlə həmin ölkədə
yaşayış imtiyazlarının sui-istifadəsi baş verdiyi təqdirdə hökumət belə şəxslərin öz ölkəsini tərk etmələrini tələb edə bilər, bu şərtlə ki:

2. (I) üzvlərin nümayəndələrindən və ya 21-ci bölməyə əsasən diplomatik immunitetdən istifadə edən şəxslərdən, həmin ölkədə akkreditə edilmiş diplomatik nümayəndələrə münasibətdə tətbiq edilən diplomatik posedurlardan fərqli qaydada ölkəni tərk etmələri tələb edilə bilməz;

(II) barəsində 21-ci bölmənin müddəalarının tətbiq edilmədiyi vəzifəli şəxsin ölkəni tərk etməsi haqqında əmr yalnız müvafiq dövlətin xarici işlər nazirinin razılığı ilə verilə bilər və həmin razılıq yalnız müvafiq ixtisaslaşmış təşkilatın rəhbəri ilə məsləhətləşmələr aparıldıqdan sonra verilir; tərketmə prosedura vəzifəli şəxs barəsində aparıldıqda, ixtisaslaşmış təşkilatın icraçı rəhbərinin bu prosedurda həmin şəxsin adından çıxış etmək hüququ vardır.

Maddə VIII- Buraxılış sənədləri

Bölmə 26

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi və buraxılış sənədlərinin veril-məsi etibar edilə biləcək ixtisaslaşmış təşkilatların səlahiyyətli rəsmiləri arasında bağlanacaq inzibati razılaşmalara uyğun olaraq, ixtisaslaşmış təşkilatların vəzifəli şəxslərinə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının buraxılış sənədlərin-dən istifadə etmək hüququ verilir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi bu Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövləti bu qaydada bağlanmış razılaşmalar haqqında məlumatlandırır.

Bölmə 27

Bu Konvensiyanın tərəfi olan dövlətlər onların ərazilərində gediş-gəliş üçün etibarlı sənəd olan və ixtisaslaşmış təşkilatların vəzifəli şəxslərinə verilən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının buraxılış sənədlərini tanıyır və qəbul edir.

Bölmə 28

İxtisaslaşmış təşkilatların Birləşmiş Millətlər Təşkilatının buraxılış sənədinə malik olan vəzifəli şəxslərindən viza üçün ərizə tələb edilərsə, həmin ərizələr belə şəxslərin ixtisaslaşmış təşkilatın işi ilə əlaqədar səfər etmələri haqqında vəsiqə ilə müşayiət olunduqda, onlara təxirə salınmadan baxılır. Bundan savayı, bu cür şəxslərə təcili gediş-gəlişləri üçün güzəştlər təqdim edilir.

Bölmə 29

28-ci bölmədə nəzərdə tutulan güzəştlərə oxşar güzəştlər Birləşmiş Millətlər Təşkilatının buraxılış sənədi olmayan, lakin ixtisaslaşmış təşkilatın işi ilə əlaqədar səfər etməsi haqqında vəsiqəsi olan ekspertlərə də təqdim edilir.

Bölmə 30

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının buraxılış sənədi üstündə olan icraçı rəhbərlər, icraçı rəhbərin köməkçiləri, departament rəisləri və rütbəsi ixtisaslaşmış təşkilatın departament rəisindən aşağı olmayan digər vəzifəli şəxslər ixtisaslaşmış təşkilatların işləri ilə əlaqədar səfərlər edən zaman müvafiq rütbəli diplomatik nümayəndəyə təqdim olunan güzəştlərdən eyni qaydada istifadə edirlər.

Maddə IX- Mübahisələrin həlli

Bölmə 31

Hər bir ixtisaslaşmış təşkilat aşağıda göstərilən mübahisələrin müvafiq həlli üsulları üçün qaydalar müəyyən edir:

(a) ixtisaslaşmış təşkilatın tərəf çıxdığı müqavilələrlə bağlı yaranan mübahisələr və ya fərdi xarakterli digər mübahisələr;

(b) öz rəsmi vəziyyətinə görə immunitetdən istifadə edən və 22-ci bölmənin müddəalarına uyğun olaraq immuniteti ləğv edilməyən ixtisaslaşmış təşkilatın hər hansı bir vəzifəli şəxsinə aid olan mübahisələr.

Bölmə 32

Bu Konvensiyanın təfsirindən və ya tətbiqindən irəli gələn bütün fikir ayrılıqları, tərəflərin digər həlletmə üsulları barədə razılaşmasının mövcud olduğu hallar istisna olmaqla, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə təqdim edilir. Bir tərəfdən hər hansı bir ixtisaslaşmış təşkilat, digər tərəfdən üzv-dövlət arasında fikir aynlığı yaranarsa, Nizamnamənin 96-cı maddəsinə və Məhkəmənin Statusunun 65-ci maddəsinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və müvafiq ixtisaslaşdırılmış təşkilatlar arasında bağlanmış razılaşmaların müvafıq müddəalarına əsasən, həmin fikir aynlığı ilə bağlı hər hansı bir hüquqi məsələyə dair tövsiyə xarakterli rəy istənilir. Məhkəmə tərəfindən verilən rəyi tərəflər qəti qərar olaraq qəbul edir.

M a d d ə X - Əlavələr və Konvensiyanın ixtisaslaşmış ayrı-ayrı təşkilatlara

tətbiqi

Bölmə 33

Standart maddələrin istənilən ixtisaslaşmış təşkilata münasibətdə tətbiqi, 36 və 38-ci bölmələrdə nəzərdə tutulduğu kimi həmin təşkilata aid olan əlavənin yekun (və ya yenidən baxılmış) mətnində nəzərdə tutulan istənilən dəyişikliklərə əsasən həyata keçirilir.

Bölmə 34

Bu Konvensiyanın müddəalarının istənilən ixtisaslaşmış təşkilata münasibətdə təfsiri həmin təşkilatın öz təsis sənədi ilə üzərinə düşən funksiyalara uyğun olaraq həyata keçirilir.

Bölmə 35

I-IX Əlavələrin layihələri həmin layihələrdə qeyd olunan ixtisaslaşmış təşkilatlara tövsiyə olunur. Adı 1-ci bənddə göstərilməyən hər hansı bir ixtisaslaşmış təşkilata gəlincə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi İqtisadi və Sosial Şura tərəfindən tövsiyə olunan əlavənin layihəsini həmin təşkilata göndərir.

Bölmə 36

Müvafiq ixtisaslaşmış təşkilat tərəfindən öz nizamnamə prosedurlarına uyğun olaraq təsdiq edilmiş hər bir əlavənin mətni yekun mətn hesab edilir. Hər bir ixtisaslaşmış təşkilat tərəfindən təsdiq edilmiş əlavənin surəti həmin təşkilat tərəfindən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə təqdim edilir və bundan sonra 35-ci bölmədə xatırlanan layihəni əvəz edir.

Bölmə 37

Bu Konvensiyanın hər bir ixtisaslaşmış təşkilata münasibətdə tətbiqi, sonuncu müvafıq əlavənin yekun mətnini Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə təqdim etdikdən və standart maddələrin əlavədə göstərilmiş dəyişikliklərlə qəbul etməsi və 8, 18, 22, 23, 24, 31, 32 (32-ci bölmədə, əlavənin həmin təşkilatın nizamnaməsi ilə uyğunlaşdırılması üçün zəruri olan dəyişikliklər etməklə), 42 və 45-ci bölmələrin müddəalarının və həmin təşkilatın üzərinə öhdəliklər qoyan əlavənin bütün müddəalarının həyata keçirilməsini öz üzərinə götürməsi barədə məlumat verdikdən sonra başlanır. Baş katib bu bölməyə əsasən ona təqdim edilmiş bütün əlavələrin və 38-ci bölməyə əsa-sən təqdim edilmiş yenidən baxılmış əlavələrin surətlərini Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bütün üzvlərinə və ixtisaslaşmış təşkilatların üzvləri olan di-gər dövlətlərə göndərir.

Bölmə 38

Əgər hər hansı bir ixtisaslaşmış təşkilat 36-cı bölməyə əsasən əlavənin yekun mətnini təqdim etdikdən sonra öz nizamnaməsində müəyyən edilmiş prosedura uyğun olaraq həmin əlavəyə hər hansı bir dəyişiklik edirsə, yenidən baxılmış əlavə həmin təşkilat tərəfındən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə ötürülür.

Bölmə 39

Bu Konvensiyanın müddəaları, istənilən dövlət tərəfindən istənilən ixtisaslaşmış təşkilata, onun qərargahlarının və ya regional idarələrinin həmin dövlətin ərazisində yerləşməsi səbəbindən təqdim edilmiş və ya təqdim ediləcək imtiyaz və immunitetlərini məhdudlaşdırmır və onlara xələl gətirmir. Hesab edilir ki, bu Konvensiya onun tərəfi olan istənilən dövlət və istənilən təşkilat arasında həmin Konvensiyanın müddəalarını tənzimləyən və ya onda nəzərdə tutulan imtiyazları və immunitetləri genişləndirən və ya məhdudlaşdıran əlavə razılaşmaların bağlanmasına mane olmur.

Bölmə 40

Hesab edilir ki, ixtisaslaşmış təşkilat tərəfindən 36-cı bölməyə əsasən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə təqdim edilmiş istənilən əlavənin yekun mətni (və ya 38-ci bölməyə əsasən təqdim edilmiş istənilən əlavənin yenidən baxılmış mətni) ilə düzəlişlərin edildiyi standart maddələr həmin təşkilatın qüvvədə olan təsis sənədinə uyğunlaşdırılacaq və təsis sənədinə uyğunlaşdırmaq üçün həmin sənədə hər hansı bir düzəlişin edilməsi zərurəti yarandıqda, bu cür düzəliş həmin təşkilatın təsis prosedurlarına uyğun olaraq, əlavənin yekun (və ya yenidən baxılmış) mətni təqdim edilənə qədər həyata keçiriləcəkdir.

Bu Konvensiya elə tətbiq edilir ki, istənilən ixtisaslaşmış təşkilatın təsis sənədlərinin hər hansı bir müddəası və ya həmin ixtisaslaşmış təşkilatın malik olduğu, əldə etdiyi və ya öz üzərinə götürdüyü istənilən digər hüquq və öhdəliklər nə ləğv edilsin, nə də pozulsun.

Maddə XI- Yekun müddəalar

Bölmə 41

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvlərinin və (42-ci bölməyə uyğun olaraq) ixtisaslaşmış təşkilatların üzvü olan dövlətlərin bu Konvensiyaya qoşulması, saxlanılmağa verilən tarixdən qüvvəyə minən qoşulma haqqında sənədin saxlanılmaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə verilməsi ilə həyata keçirilir.

Bölmə 42

Hər bir müvafiq ixtisaslaşmış təşkilat bu Konvensiyanın mətnini müvafiq əlavələri ilə birlikdə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü olmayan öz üzvlərinə təqdim edir və onları həmin təşkilatın üzvləri kimi bu Konvensiyaya qoşulmaları haqqında sənədi saxlanılmaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə və ya ixtisaslaşmış təşkilatın icraçı rəhbərinə təqdim etmək yolu ilə bu Konvensiyaya qoşulmağa dəvət edir.

Bölmə 43

Bu Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövlət qoşulma haqqında öz sənə-dində ixtisaslaşmış təşkilatı və ya barələrində bu Konvensiyanın müddəalarını tətbiq etmək öhdəliyini öz üzərinə götürdüyü təşkilatları qeyd edir. Bu Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövlət Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə sonradan yazılı bildiriş göndərməklə, bu Konvensiyanın müddəalarının digər bir və ya bir neçə ixtisaslaşmış təşkilata münasibətdə də tətbiq edil-məsini öz üzərinə götürə bilər. Həmin bildiriş Baş katib onu aldığı tarixdən qüvvəyə minir.

Bölmə 44

Hər hansı bir ixtisaslaşmış təşkilatın üzvü kimi bu Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövlət üçün bu Konvensiya, 37-ci bölməyə uyğun olaraq həmin təşkilata münasibətdə tətbiq edilməsi mümkün olduqda və həmin dövlət 43-cü bölməyə uyğun olaraq Konvensiyanın müddəalarını həmin təşkilata münasibətdə tətbiq etmək öhdəliyini öz üzərinə götürdükdə, qüvvəyə minir.

Bölmə 45

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi 41-ci bölməyə əsasən alınmış hər bir qoşulma haqqında sənədin saxlanılmağa verilməsi və 43-cü bölməyə əsasən alınmış sonrakı bildirişlər haqqında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bütün üzvlərinə, habelə ixtisaslaşmış təşkilatların bütün üzvlərinə və ixtisaslaşmış təşkilatların icraçı rəhbərlərinə məlumat verir. Hər hansı bir ixtisaslaşmış təşkilatın icraçı rəhbəri 42-ci bölməyə əsasən saxlanılmaq üçün ona verilmiş qoşulma haqqında hər hansı bir sənədin saxlanılmağa verilməsi haqqında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə və həmin təşkilatın üzvləri-nə məlumat verir.

Bölmə 46

Hesab edilir ki, hər hansı bir dövlətin adından qoşulma haqqında sənəd və ya sonrakı bildiriş saxlanılmağa verildikdə, həmin dövlət öz qanunlarına uyğun olaraq, bu cür qoşulma haqqında sənədlərdə və ya bildirişlərdə əhatə olunan təşkilatlara dair istənilən əlavələrin yekun mətnlərində nəzərdə tutulan düzəlişlərlə bu Konvensiyanın şərtlərini yerinə yetirmək iqtidarında olacaq.

Bölmə 47

1. Bu bölmənin 2 və 3-cü bəndlərinin müddəalarına əməl etməklə, bu
Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövlət, onun qoşulma haqqında sənədində
və ya sonradan təqdim etdiyi bildirişdə göstərilən hər bir ixtisaslaşmış təşkilata, həmin təşkilata münasibətdə yenidən baxılmış Konvensiya və ya əlavə
tətbiq edilənə qədər və sözü gedən dövlət həmin yenidən baxılmış Konvensiyanı və ya əlavəni qəbul edənə qədər, bu Konvensiyanı tətbiq etmək öhdəliyini öz üzərinə götürür. Yenidən baxılmış əlavənin dövlətlər tərəfindən qəbul edilməsi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə ünvanlanan və Baş katib tərəfindən qəbul edilən zaman qüvvəyə minən bildirişlə həyata keçirilir.

2. Bu Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövlət, hər hansı bir ixtisaslaşmış
təşkilatın üzvü olmamasına və ya üzvlüyündən çıxmasına baxmayaraq, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə və müvafiq təşkilatın icraçı rəhbərinə həmin ixtisaslaşdırılmış təşkilata münasibətdə, müəyyən edilmiş tarixdən etibarən, lakin bildirişin alındığı tarixdən sonra gələn üç aylıq müddətdən tez olmayaraq, bu Konvensiyanın qüvvəsini dayandırmaq niyyəti haqqında yazılı bildiriş göndərə bilər.

3. Bu Konvensiyanın tərəfi olan hər bir dövlət Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə əlaqəsini dayandıran istənilən ixtisaslaşmış təşkilata münasibətdə bu Konvensiyanın qüvvəsini dayandıra bilər.

4. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi, bu bölmənin müddəalarına
uyğun olaraq ona ötürülmüş hər bir bildiriş haqqında bu Konvensiyanın tərəfi olan bütün üzv dövlətləri məlumatlandırır.

Bölmə 48

Bu Konvensiyanın tərəfi olan dövlətlərin üçdə bir hissənin tələbi ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi bu Konvensiyanın yenidən baxılması məqsədilə konfrans çağırır.

Bölmə 49

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi bu Konvensiyanın surətlərini hər bir ixtisaslaşmış təşkilata və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının hər bir üzvünün hökumətinə göndərir.

1947-ci il 21 noyabr tarixli BMT-nin ixtisaslaşmış təşkilatlarının imtiyaz və immunitetləri haqqında Konvensiyaya

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QEYD-ŞƏRTLƏRİ VƏ BƏYANATI

Qeyd-şərtlər:

1. Azərbaycan Respublikası özünü III maddənin 7-ci bölməsi ilə öhdəlikli hesab etmir.

2. Azərbaycan Respublikası özünü Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin məcburi yurisdiksiyası ilə bağlı 24-cü və 32-ci bölmələri ilə öhdəlikli hesab etmir. Konvensiyanın tətbiqi və təfsiri ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə təqdim edilməli olan istənilən mübahisənin
(hər bir ayrıca hal üçün) müvafiq məhkəməyə təqdim edilməsi üçün mübahisə tərəflərinin razılığının əldə olunması ilə bağlı mövqeni dəstəkləyir. Bu
qeyd-şərt eynilə 32-ci bölmədə öz əksini tapmış Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin tövsiyə xarakterli qərarının qəti olaraq qəbul edilməsi barəsində müddəasına da şamil edilir.

3. İxtisaslaşmış təşkilatların daşınmaz əmlak əldə etmək və sahib olmaq
hüquqları yerləşmə dövlətinin (Azərbaycan Respublikasının) qanunvericiliyinə müvafiq olaraq həll edilir.

Bəyanat:

Azərbaycan Respublikası bəyan edir ki, mənzil-qərargahlarını və ya regional ofislərini Azərbaycan Respublikasının ərazisində yerləşdirməyə qərar verən istənilən ixtisaslaşmış təşkilatla, bu Konvensiyanın 39-cu bölməsinə uyğun olaraq, həmin təşkilata verilməli olan yurisdiksional immunitet və imtiyazların hədlərini müəyyənləşdirən əlavə saziş bağlamaq hüququnu özündə saxlayır.