Azərbaycan
Respublikası RAZILAŞDIRILIB:
Ədliyyə
Nazirliyində Azərbaycan
Respublikası
qeydiyyata alınıb Daxili
Nazirlər Naziri
qeydiyyat N 601 ____________R.USUBOV
Nazir
________S.HƏSƏNOVA "03"
03 2000 il
“
təsdiq edirəm
Azərbaycan
Respublikası
Kənd
Təsərrüfatı Naziri
___________________
_________İ.ƏLİYEV
“
Traktor, traktor yedəkləri,
özüyeriyən kənd
təsərrüfatı,
meliorasiya və yol -
tikinti
maşınlarının
dövlət qeydiyyatı
haqqında
TƏLİMAT
ÜMUMİ MÜDDƏALAR
1,1. Bu təlimat "Yol
haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa,
"Yol hərəkəti haqqında" Azərbaycan Respublikası
Qanununun tətbiq edilməsi burada Azərbaycan Respublikası
Prezidentinin 1998-ci il 22 noyabr tarixli 24. nömrəli Fərmanına,
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1999-cu il 15 mart
tarixi 39 nömrəli "Məkanını nəqliyyat vasitələrinin
və onların qoşqularının müəyyən
edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatından keçirilməsi
və dövlət qeydiyyatı üzrə uçota
alınması haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi
barədə və 1999-cu il 27 sentyabr tarixli 158 nömrəli
"Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı
Nazirliyi Baş Dövlət Texniki Nəzarət Müfəttişliyinin
fəaliyyətinin; tənzimlənməsi və onun Əsasnaməsinin
təsdiq edilməsi haqqında" qərarlarına
müvafiq olaraq hazırlanmışdır və Azərbaycan
Respublikası ərazisində hüquqi və fiziki şəxslərə
məxsus olan bütün traktor, traktor yedəkləri,
özüyeriyən kənd təsərrüfatı,
meliorasiya və yol - tikinti maşınlarının (bundan
sonra "texnika" adlandırılacaq) dövlət
qeydiyyatından keçirilməsi və dövlət
qeydiyyatı üzər uçota alınmasını (bundan
sonra "qeydiyyat" adlandırılacaq) müəyyən
edir.
1.2. Mülkiyyət və təşkilati-bütün
formasından asılı olmayaraq bütün hüquqi və
fiziki şəxslər (bundan sonra “texniki mülkiyyətçiləri”
adlandırılacaq) bu qaydalara əməl etməyə
borcludur.
1.3. Dövlət qeydiyyatı
texnikaların konstruksiyasının, texniki vəziyyətinin və
avadanlığının qəbul olunmuş təhlükəsizlik
qaydalarına uyğun olması, texnikaların istifadə
olunması və ya çıxdaş edilməsi zamanı
uçot göstəricilərində dəyişiklik
aparılması, texnikaların sahibləri tərəfindən
rüsumların və ya vergilərin, yaxud ödənclərin
ödənilməsi, eləcə də texnikaların mərkəzləşdirilmiş
şəkildə və regionlar üzrə uçota
alınması, həmçinin cinayətkarlığa və
digər hüquqpozmalara qarış mübarizə
aparılması məqsədi ilə həyata keçirilir.
Texnikanın qeydiyyatı
sahibinin (Hüquqi və ya fiziki şəxslərin) adına,
kollektiv mülkiyyətdə olan texnikalar isə yalnız bir
şəxsin adıma aparılır. Qeydiyyat üzrə daimi
uçota alınan texnikaların sahiblərinə
texnikanın dövlət qeydiyyat şəhadətnaməsi və
dövlət qeydiyyat nişanı verilir.
1.4. Texnikaların qeydiyyata
alınması, uçotdan çıxarılması, qeydiyyat
şəhadətnaməsinin və dövlət qeydiyyat
nişanının verilməsi "Azərbaşdövləttexnəzarət"
müfəttişliyinin ərazi üzrə rayon /şəhər/
dövlət texniki nəzarət müfəttişlikləri
tərəfindən həyata keçirilir.
1.5. Hüquqi və fiziki şəxslər
hüquqi ünvanı və yaşayış yeri üzrə
texnikaların dövlət qeydiyyatını aparan "Azərbaşdövləttexnəzarət"
Müfəttişliyinin orqanlarında:
1) əldə
etdiyi vaxtdan on gün ərzində;
2) fiziki şəxsin
yaşayış yeri və hüquqi şəxsin olduğu
yer dəyişildiyi vaxtdan on gün ərzində;
3) xarici dövlətlərdən
gətirildikdə gömrük rəsmiləşdirilməsi
keçdiyi vaxtdan on gün ərzində;
4) texnikanın mühərrik,
şassi nömrələri dəyişdirildiyi və ya
qeydiyyat məlumatlarının dəyişdirilməsini tələb
edən digər halların yarandığı vaxtdan on gün
ərzində onlara məxsus olan texnikanı qeydiyyata
aldırmalıdırlar.
1.6. Texnikaların qeydiyyata
alınması və təkrar qeydiyyata alınması,
uçotdan çıxarılması, texniki-uçotu
göstəricilərinin dəyişdirilməsi və sair
hallarla bağlı əməliyyatların aparılması
bundan sonra "qeydiyyat hərəkətləri"
adlanır.
1.7. Texnikaların dövlət
qeydiyyatı üzrə uçota alınması işi ilə
bağlı "Azərbaşdövləttexnəzarət"
müfəttişliyi aşağıdakıları həyata
keçirirlər:
- texnikaların qeydiyyat şəhadətnaməsinin,
dövlət qeydiyyat nişanının və digər
xüsusi məhsul və avadanlıqların istehsal və ya
sifariş edilməsini;
- qeydiyyata alınmış
texnikaların rayonlar üzrə mərkəzləşdirilmiş
uçotunun aparılmasını və bunun təşkili
üçün lazımi məlumatların
hazırlanmasını;
- texnikalar üçün
dövlət qeydiyyat nişanının seriyalar üzrə
rayonlar arasında bölüşdürülməsi;
- özünün struktur bölmələrini
texnikanın qeydiyyat şəhadətnaməsi blankları,
dövlət qeydiyyat nişanı, eləcə də digər
xüsusi məhsul və avadanlıqla təchiz edilməsini;
- bu bölmələrə
buraxılmış dövlət qeydiyyat nişanı,
texnikanın qeydiyyat şəhadətnaməsi və digər
xüsusi məhsulların sərfinə nəzarətin həyata
keçirilməsini və onların vaxtaşırı təftiş
edilməsini.
1.9.
Uçotda dayanan və qeydiyyata alınmış texnikalar və
onların mülkiyyətçiləri barədə mərkəzləşdirilmiş
və rayonlar üzrə qeydiyyatın uçot bazasından məlumat
almağa yalnız təhqiqat, istintaq, məhkəmə və
qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş digər
orqanların hüququ vardır.
1.10. Azərbaycan Respublikasının ərazisində:
1) dövlət qeydiyyat
nişanı olmayan, ölkə də saxta və ya başqa
texnikalara verilmiş və ya dövlət standartına
uyğun olmayan dövlət qeydiyyat nişanı ilə texnikaların idarə edilməsi qəti
qadağandır.
2. TEXNİKALARIN QEYDİYYATI
2.1. Vərəsəlik üzrə alınan
texnikaların qeydiyyatı istisna olmaqla, texnikalar 18
Yaşına çatmış faizi şəxslərin
adına qeydiyyata alınır. Texnika yetkinlik yaşına
çamamış vərəsənin adına qeydiyyata
alınarkən, qeydiyyat sənədində onun valideyninin,
övladlığa götürənin və himayəçinin
soyadı, adı, atasının adı
götürülür və belə texnikanın qəyyumluq
və himayəçilik orqanının icazəsi olmadan
qeydiyyatdan çıxarılması qadağan olunur.
2.2. Fiziki şəxslərin texnikaları onların
adını, yaxud müvəqqəti (daimi qeydiyyat
olmadıqda) yaşayış yeri üzrə qeydiyyata
alınır. Mülkiyyətçisinin yaşayış yeri
üzrə qeydiyyata alınmasına maneçilik törədən
səbəblər meydana çıxdıqda (mülkiyyətçinin
müqavilə üzrə müvəqqəti iş yerinə,
oxumağa, hərbi xidmətə, yaxud başqa səbəbdən
texnikadan istifadə edilməsi mümkün olmayan yerə getməsi)
ikitərəfli yazılı razılıq əsasında
texnikanı, mülkiyyətçinin qohumlarının
yaşayış yerində, həmçinin müqavilə
vaxtı qurtardıqdan təhsili, yaxud hərbi xidməti
başa vurduqdan sonra mülkiyyətçinin
qayıdacağı əvvəlki yaşayış yerində
qeydiyyata almağa icazə verilir. Bu hallarda texnikanın
mülkiyyətçisi yuxarıda göstərilənlər
barədə təsdiqedici sənədlər təqdim etməlidir.
2.3. Hüquqi şəxslərin texnikaları
onların yerləşdiyi ərazi üzrə texnikaların
dövlət qeydiyyatını aparan rayon /şəhər/
dövlət texniki nəzarət müfəttişliklərində
qeydiyyata alınır. İdarə, müəssisə və təşkilatların
hüquqi şəxs olmayan filiallarının, bölmələrinin
və başqa tərkib hissələrinin istifadəsində
olan texnikalar onların yerləşdikləri bölgələrdə
qeydiyyata alına bilər. Belə halda texnikanın qeydiyyat
şəhadətnaməsində hüquqi şəxsin-mülkiyyətçinin
adı, ünvanı və əlavə olaraq texnikanı
istifadə adan filialın ünvanı göstərilir.
2.4. Texnikaların dövlət qeydiyyatını aparan
rayon /şəhər/ dövlət texniki nəzarət
müfəttişlikləri texnikanın sahibi və ya sərəncam
vermək hüququ olan digər şəxs tərəfindən
müvafiq sənədlər verildiyi və texnikanın mühərrik
və şassi nömrələri, habelə rəngini tutdurmaq
məqsədilə müayinəyə təqdim verildiyi vaxtdan
bir gün ərzində texnikanın dövlət
qeydiyyatının aparılmasını və onun daimi
uçota alınmasını, texnikanın qeydiyyat şəhadətnaməsinin
və dövlət qeydiyyat nişanının verilməsini həyata
keçirməlidirlər. Təqdim olunmuş sənədlərdə
çatışmazlıqlar aşkar edildikdə ərizəçiyə
məlumat verilir və bunlar aradan qaldırıldıqdan sonra
dövlət qeydiyyatı aparılır. Qeydiyyata alınan
texnikaya dövlət texniki baxış talonu verilir. Müayinənin
nəticəsi barədə ərizədə müvafiq qeyd
aparılır və ya akt tərtib edilib möhürlə təsdiqlənir.
2.5. Qeydiyyat hərəkətlərinin aparılması
üçün texnikanın təqdim edilməsi texniki
nasazlıq və digər səbəblərdən
mümkün olmadıqda, texnikanın sahibi ərizədə
həmin səbəbləri qeyd etməlidir.
2.6. Texnikanın dövlət qeydiyyatının
aparılması və daimi uçota alınması,
texnikanın qeydiyyat şəhadətnaməsinin və
dövlət qeydiyyat nişanının verilməsi və digər
qeydiyyat hərəkətlərinin aparılması
üçün texnikanın sahibi və ya sərəncam vermək
hüququ olan digər şəxs texnikaların dövlət
qeydiyyatını olar "Dövləttexnəzarət"
müfəttişliyinə bu təlimat ilə müəyyən
edilmiş müddətdə müvafiq olaraq
aşağıdakı sənədləri təqdim etməlidir;
1) ərizə (əlavə 1
hüquqi şəxs üçün, əlavə 2 fiziki
şəxs üçün);
2) Azərbaycan Respublikası vətəndaşının
şəxsiyyət vəsiqəsi (müvafiq olaraq Azərbaycan
Respublikasının ərazisində əcnəbinin qeydiyyata
alınması haqqında vəsiqə və ya Azərbaycan
Respublikasının hüdudlarında istifadə edilməsi
üçün vətəndaşlığı olmayan şəxsin
şəxsiyyət vəsiqəsi);
3) Azərbaycan Respublikasının
qanunvericiliyi ilə müəyyən olunmuş qaydada texnika
üzərində sahibliyini təsdiq edən müvafiq sənəd
və ya məhkəmənin qərarı;
4) Azərbaycan Respublikasının
qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş
rüsumların və ya vergilərin, yaxud ödənclərin
ödəniləsi barədə qəbz;
5) xarici dövlətlərdən
alınaraq Azərbaycan Respublikasının ərazisinə
hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən gətirilmiş
texnika üçün gömrük orqanlarının verdiyi
icazə sənədi, texnikanın əvvəl qeydə
alındığı dövlətin daimi qeydiyyatından
çıxarıldığına dair sənədi.
2.7. Texnikalara sahiblik, nömrəli
aqreatların alınması və əldə edilməsini
qanuniliyi aşağıdakı sənədlərlə təsdiq
edilir:
- istehsalçı zavodun, yaxud
texnikaya xüsusi avadanlıq quraşdırmış zavodun təhvil-təslim
aktı və texnikanın satılması barədə
istehsalçı müəssisənin verdiyi
arayış-hesab. Təhvil-təslim aktı itirildikdə
aşağıda sadalanan sənədlərdən biri təqdim
edilə bilər:
- texnikanın həmin müəssisəyə
daşınması barədə dəmir yolunun verdiyi qaimə,
istehsalçı zavod tərəfindən verilmiş
(texnikanın şassisinin, mühərrikinin nömrələri
yazılmış)
arayış, pasport,
istehsalçı zavodun sertifikatı;
- komisyon və ticarət təşkilatlarının
verdiyi arayış-hesab;
- qanunvericiliklə müəyyən
olunmuş qaydada təsdiq edilmiş bağışlama, pay və
ya ləğv etmə müqaviləsi, yaxud texnikaya mülkiyyət
və vərəsəlik hüququ verilməsi barədə
şəhadətnamələr;
- müvafiq qanunvericiliklə nəzərdə
tutulmuş digər sənədlər.
Qeyd: Təlimatın 2.7-ci bəndində
göstərilənlərdən başqa aqreqatların
alınmasının qanunuliyini təsdiq edən sənədlər
aşağıdakılardı:
- komisyon ticarəti
mağazalarının, yaxud texniki xidmət
stansiyalarının qovşaqların və hissələrin
satılmasına dair verdikləri əmtəə qəbzləri
(yarlıqları), xəzinəyə mədaxil orderinə əlavə
verilmiş qəbz və ehtiyat hissələrinin
satılmasına (buraxılmasına) dair müəssisələrin
verdiyi qaimə.
2.8.
Qeydiyyata alınana texnikaların konstruksiyası hərəkət
təhlükəsizliyinə və ətraf mühitin qorunmasına
aid qüvvədə olan standartların, qaydaların və
normativlərin tələblərinə uyğun
olmalıdır.
2.9.
Texnika vəkalətli şəxs tərəfindən sənədləşdirildiyi
halda "Dövləttexnəzarət" müfəttişliyinə
notarius və qanunda nəzərdə tutulmuş digər
orqanlar tərəfindən təqdim edilmiş vəkalətnamə
təqdim edilməlidir.
Bütün hallarda zavod, mühərrik,
şassi nömrələri və rəngi qeydiyyat göstəriciləri
ilə tutuşdurularaq yoxlanılır. İstismarda olan
texnikalara isə texniki baxış keçirilməli və
onlar hökmən texniki müayinə aktı (əlavə 8)
tərtib olunmalıdır. Texniki müayinə aktının
surəti texnikanın mülkiyyətçisinə verilir.
Dövlət qeydiyyatına alınan saz texnikalara isə texniki
baxış keçirilməli və onlara hökmən texniki
müayinə aktı (əlavə 8) tərtib
olunmalıdır. texniki müayinə aktının surəti
texnikanın mülkiyyətçisinə verilir. Dövlət
qeydiyyatına alanına saz texnikalara texniki baxışın keçirilməsi barədə texniki baxış
talonu verilir. Nasaz texnikaların qeydiyyat nişanı
çıxarılmaqla istismarı qadağan edilir və
texniki baxışdan keçirilməsi barədə müəyyən
edilmiş formada akt tərtib edilir. Texniki cəhətdən
nasaz olan texnikalar dövlət qeydiyyatına alınır, lakin
nasazlıq aradan qaldırılmayınca dövlət qeydiyyat
nişanı verilmir.
2.10. Hüquqi və fiziki şəxslərə məxsus
texnikaları dövlət qeydiyyatına alarkən onlara verilən
qeydiyyat şəhadətnaməsində texnikanı xarakterizə
edən göstəricilər, qeydiyyat şəhadətnaməsinin
və qeydiyyat nişanının verilməsinə əsas verən
sənədlərin adı, texnikanın mülkiyyətçisi,
qeydiyyat rayonu haqqında məlumatlar, qeydiyyat şəhadətnaməsini
verə "Dövləttexnəzarət" müfəttişliyinin
adı və qeydiyyat şəhadətnaməsinin verilmə
tarixi göstərilir. qeydiyyat şəhadətnaməsinin
verilməsi haqqında qərar qəbul etmiş şəxsin
imzası müfəttişliyinin möhürü ilə təsdiq
olunur.
Qeyd: texnikalara verilən qeydiyyat şəhadətnaməsi
xüsusi mürəkkəblə pozuntu olmadan yazılır və
ya çap qurğusu vasitəsilə doldurulur və verilərkən
qeydiyyat kitabında (əlavə 3, 4) qeydə alınır.
2.11. Dövlət qeydiyyat nişanının verilməsi
nəzərdə tutulmayan asma və qoşulan kənd təsərrüfatı
maşınları və digər texnikalar bu qaydaların
2.6.-cı bəndində göstərilən sənədlərdən
birinə əsasən qeydiyyata alınır və onlara
qeydiyyat talonu (əlavə 5) aparılır və talonlar verilərkən
qeydiyyat kitabındakı sıra sayına uyğun aratan yekunla
nömrələnir.
Qeyd: texnikanın alınması, mülkiyyətə
keçirilməsi və istifadə edilməsinə hüquq
verən sənədlərdə saxtakarlıq əlamətləri
aşkar edildikdə, yaxud aqreqatların nömrələri
qeydiyyat sənədlərindəki yazılara uyğun gəlmədikdə,
aqreqatda və üsulla vurulması aşkar edildikdə,
mülkiyyətçinin izahatı alınır və sənədlər
rayon ərazi polis orqanlarına təqdim edilir.
2.12.
Bu təlimatın
2.8.-ci bəndinə uyğun həvəskar konstruksiya
ixtiraçıları tərəfindən sərbəst
quraşdırılmış və hazırlanmış
texnikalar mülkiyyətçilərinin adına
aqreatların, dəstlərin (qovşaqların), hissələrin
və materialların alınmasının qanuniliyini təsdiq
edən sənədlər əsasında bu qaydaların
2.6.-cı bəndində göstərilən qaydada həmin
texnikalar qeydiyyat alınır. İstehsalçı zavod tərəfindən
buraxılmış müəyyən tipli texnikaların
ehtiyat hissələrindən, yaxud çıxdaş edilərkən
yenidən bərpa olunmuş hissələrdən texnikaların
yığılmasına icazə verilmir.
2.13.
Müvafiq dövlət
orqanlarının komisyon ticarət mağazaları vasitəsi
ilə satdığı (müsadirə edilmiş, yaxud
mülkiyyətçisi olmayan) texnikalar məhkəmənin qərarı
(qərardadı), yaxud digər səlahiyyətli dövlət
orqanlarının qərarları və mağazanın
arayış-hesabı əsasında bu qaydaların 2.6-cı
bəndində göstərilən qaydada qeydiyyata
alınır. Maliyyə, yaxud digər dövlət
orqanlarından komisyon mağazaya qəbul edilmiş
texnikanın qeydiyyat sənədlər olmadıqda
alıcıya verilən arayış-hesabda "texnikanın
qeydiyyat şəhadətnaməsi olmadan qəbul olunub və
satılıb" yazılmalı və bu qeyd mağaza
müdirinin imzası və möhürlə təsdiq edilməlidir.
2.14.
İstehsalçı
müəssisənin və təmir zavodlarının texniki
şərtlərinə müvafiq olaraq nəzarət
sınağı keçən texniklara bir ildən çox
olmayan müddət üzərində "Sınaq"
işarəsi yazılmış qeydiyyat şəhadətnaməsi
və dövlət qeydiyyat nişanı verilir.
2.15. Əvvəllər qeydə alındığı
dövlətin daimi uçotundan çıxarılmadan Azərbaycan
Respublikasına gətirilmiş texnika gömrük
orqanlarının verdiyi icazə sənədi əsasında
sahibinin adına müvəqqəti qeydiyyata alınaraq,
qeydiyyat şəhadətnaməsi və nişanı ilə təmin
olunur. Texnikanın əvvəlki uçot yerinə
"Dövləttexnazəret" müfəttişliyi tərəfindən
Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinə
edilən müraciətə müvafiq təsdiqləyici cavab
alındıqdan sonra daimi şəhadətnamə verilir.
Qeyd: "Yol hərəkəti haqqında" Azərbaycan
Respublikasının Qanunu və gömrük işi
haqqında qanunvericilik aktlarının qüvvə]ə minməsindən
əvvəl qaçqın və məcburi köçgün
düşmüş vətəndaşlar və digər şəxslər
tərəfindən Azərbaycan Respublikasına gətirilmiş
texnikaları, onları sahibliyini təsdiq edən sənədlər
əsasında qeydiyyata alınır və bu barədə
texnikanın adini uçot yerinə müvafiq məlumat
göndərilir.
2.16. Azərbaycan Respublikası ərazisində daimi
yaşayan xarici ölkə vətəndaşları və vətəndaşlığı
olmayan şəxslərin texnikaları ümumi əsaslarla
qeydiyyata alınır.
2.17. Xarici ölkələrdən öz ehtiyacları
üçün, yaxud sonradan daxili bazarda satmaq
üçün gətirilən texnikalar
satıldığı (başqasına verildiyi) halda,
onların yeni mülkiyyətlərinin adına qeydə
alınması əqdin hüquqi sənədləşdirilməsini
təsdiq edən sənədlər (arayış-hesab,
bağışlama müqaviləsi və sair), gömrük
orqanlarının icazəsi (gömrük rüsumu ödənilmək
şərti ilə) və bu qaydaların 2.6.-cı bəndində
nəzərdə tutulmuş digər sənədlər əsasında
aparılır.
3. TEXNİKALARIN TƏKRAR
QEYDİYYATA ALINMASI
3.1. Aşağıdakı hallarda texnikalar təkrar
qeydiyyata alınır:
1) fiziki şəxsin yaşayış yeri və ya
hüquqi şəxsin olduğu yer dəyişildikdə;
2) texnikanın sahibi dəyişildikdə;
3) sahibinin soyadı, adı, atasının adı dəyişildikdə;
4) avadanlıqla təchiz
edilib yenidən yığılmasına və aqreatların dəyişdirilməsinə
görə texnikanın tipi və yaxud modeli dəyişdirildikdə.
3.2. Fiziki şəxsin yaşayış yeri və
hüquqi şəxsin olduğu yer dəyişdiyi hallarda
texnikaların təkrar qeydiyyatı sahibinin ərizəsi əsasında
bu qaydaların 2.6.-cı bəndində göstərilən
qaydada aparılır.
3.3. Texnikanın sahibi dəyişdikdə təkrar
qeydiyyat mülkiyyətçinin ərizəsi və bu
qaydaların 2.7.-ci bəndində sadalanan müvafiq sənədlərdən
birinin əsasında 2.6.-cı bəndinə müvafiq qaydada
aparılır.
Texnikanın mülkiyyətçisi öldükdə,
əgər onun adından verilmiş bağışlama
müqaviləsi notarius tərəfindən təsdiq
edilmişdirsə, texnikanın yeni mülkiyyətçisinin
adına qeydiyyata alınması bağışlama müqaviləsi,
əvvəlki şəhadətnamənin notariat qaydada təsdiq
edilmiş surəti təqdim edilməklə həll olunur.
3.4. Mülkiyyətçinin soyadı, adı,
atasının adı dəyişdikdə texnikanın təkrar
qeydiyyata alınması nigah şəhadətnaməsi (onun surəti)
yaxud VVAQ orqanları tərəfindən verilmiş digər sənədlər
əsasında və bu qaydaları 2.6.-cı bəndində
göstərilən qaydada yerinə yetirilir.
3.5. Avadanlıqla təchiz edilmiş və yenidən
yığılmış yaxud aqreqatları dəyişdirilmiş
texnikaların təkrar qeydiyyata alınması
aşağıdakı əsaslarla aparılır:
- təmir zavodunda (müəssisədə)
avadanlıqla təchiz edilməsi və yenidən
yığılması barədə müvafiq qeyd
aparılmış texniki pasport, qeydiyyat şəhadətnaməsi
(yenidən quraşdırmanın tarixi, qoyulmuş ;
şassinin, mühərrikin nömrələri göstərilir);
- texnikanın
avadanlıqla təchiz edilib yenidən yığılması
və qəbulu haqqında təhvil-təslim atkı;
- avadanlıqla
təchiz edilməsi və yenidən
yığılmasının yerinə yetirilməsini təsdiq
edən sənəd və görülmüş işin
ödənilmə qaiməsi;
- həmçinin
2.6.-cı bəndində göstərilmiş digər
müvafiq sənədlər.
3.6. Avadanlıqla təchiz edilib yenidən
yığılması və aqreatların dəyişdirilməsinin
xüsusiyyətləri:
1) texnikaların markasının dəyişdirilməsi
ilə nəticələnən avadanlıqla təchiz edilməsi
və yenidən yığılmasına icazə verilmir,
2) bir markadan olan texnikaların başqa modelə
avadanlıqla təchiz edilib yenidən
yığılmasını texnikanın təmiri ilə məşğul
olan müəssisələrdə həyata keçirə bilər,
3) eyni modeldən olan texnikaların aqreqatlarını
dəyişməyə, həm bu bəndin, 2-ci hissəsində
göstərilmiş müəssisələrə, həm də
texnikanın mülkiyyətçisinin özünə icazə
verilir.
4) eyni markadan olan texnikaların mühərrikini və
çərçivəsini texniki şərtlər daxilində
sərbəst qoymağa icazə verilir. Başqa hallarda dəyişdirilmə
istehsalçı zavodun məsləhəti əsasında həyata
keçirilə bilər.
3.7. Dəyişikliklər edilməsi və rəsmiləşdirmə
qaydası:
1) Texnika avadanlıqla təchiz edilib yenidən
yığıldıqda yeni model, şassi, çərçivə
və mühərrikin nömrəsi göstərilməklə
onun mülkiyyətçisinə yeni qeydiyyat şəhadətnaməsi
verilir. Qeydiyyat üçün əsas" bölməsində
əvvəlki modelindən (köhnənin adı
yazılır) avadanlıqla təchiz edilib yenidən
yığılması, həmçinin əvvəlki qeydiyyat
sənədinin nömrəsi və seriyası göstərilir.
Qeydiyyat şəhadətnaməsinin "Buraxılış
ili" bölməsində texnikanın avadanlıqla təchiz
edilib yenidən yığılması ili yazılır.
2) Texnika modeli, yaxud modifkasiyası dəyişmədən
mühərriki və çərçivəsi dəyişidirlərkən
həmin hissələrin alınmasının qanuniliyini təsdiq
edən sənədlər əsasında onların qeydiyyat əlamətləri
yeni qeydiyyat şəhadətnaməsi verilməklə
uçot göstəricilərində əks etdirilir, dəyişmənin
tarixi, zavod markalanması və yaxud sənədlərlə təsdiq
olunarsa, aqreqatın buraxılış ili göstərilir.
3) Mülkiyyətçisi
dəyişən və texnikanın dövlət
qeydiyyatını aparan oraqnların xidmət ərazisindən
çıxarılıb kənara aparılan texnikalar təkrar
qeydiyyata yeni uçot sahəsində alınır.
4) Əgər
bağışlama müqaviləsində yaxud vərəsəlik
hüququ şəhadətnaməsində bir neçə
şəxs göstərilmişdirsə,
bağışlanmış yaxud vərəsəliyə
görə alınmış texnika mülkiyyətçilərini
hamısının razılığı ilə onlardan birinin
adına qeydə alınır.
Ər və arvad arasında texnikaların birinin
adından çıxarılıb digərinin adına
keçirilməsinə, onların birgə ərizələri
və ümumi mülk qisminə mülkiyyət hüququ verən
notariat kontorunun şəhadətnaməsi əsasında icazə
verilir.
Qeyd: texnikaların qeydiyyat şəhadətnaməsi
mülkiyyətçilərə aşağıdakı
hallarda verilir:
- texnika
ilkin qeydiyyata alındıqda, başqa mülkiyyətçinin
adına qeydiyyata alındıqda, qeydiyyat sənədləri
itirildikdə, şəhadətnamə yararsız hala
düşdükdə və texnikanı uçot göstəriciləri
dəyişdikdə. Belə halda "qeydə alınma
üçün əsas" qrafasında əvvəlki şəhadətnamənin
seriyası və vermiş "Dövləttexnəzarət"
müfəttişliyinin tam adı, köhnə dövlət qeydiyyat nişanı,
texnikanın alınması üçün ticarət təşkilatının
verdiyi hesab-arayış, bağışlama müqaviləsi,
varislik hüququ haqqında şəhadətnamə, məhkəmənin
qərarı və s. göstərilir.
4. DÖVLƏT QEYDİYYATINA ALINMIŞ
TEXNİKALARIN UÇOTU
4.1. Texnika uçota alınarkən onların
bütün lazımi göstəriciləri texnikanı
uçot kitabına (əlavə 3 hüquqi şəxslər,
əlavə 4 fiziki şəxslər üçün)
yazılır və onların hər biri üçün
texnikanın uçot kartoçkası (əlavə 6 fiziki və
7 hüquqi şəxslər üçün) doldurulur.
4.2. Qeydiyyata alınmış texnikaların
uçot kartoçkaları iki nüsxədə tərtib
edilir. Bir nüsxəsi rayon /şəhər/ dövlət
texniki nəzarət müfəttişliyinin kartotekasında
saxlanılır, ikincisi isə Azərbaycan Respublikası Kənd
Təsərrüfatı Nazirliyi Baş Dövlət Texniki Nəzarət
Müfəttişliyinə göndərilir.
Qeyd: "Azərbaşdövləttexnəzarət"
müfəttişliyində texnikaların bütün göstəriciləri
kompyüterin məlumat-axtarış sisteminə
köçürülür.
4.3. Texnika qeydiyyatda olan
rayon /şəhər/ "Dövləttexnəzarət"
müfəttişliyinin xidmət etdiyi ərazidən kənara
çıxarıldıqda, satılmaq üçün
komisyon mağazaya verildikdə və yaxud çıxdaş
edildikdə onların uçot kartoçkalarında və
kompüter sistemində müvafiq dəyişikliklər
aparılır və qeydiyyat nişanının təhvil
verildiyi göstərilir.
4.4. Texnika və onların mülkiyyətçiləri
haqqında məlumatlar, həmçinin məlumatların
bütün sonrakı dəyişdirmələri barədə
rayon /şəhər/ dövlət texniki nəzarət
müfəttişlikləri "Azərbaydövləttexnəzarət"
müfəttişliyinə on gün ərzində müvafiq məlumat
göndərilir.
5. TEXNİKALARIN UÇOTDAN
ÇIXARILMASI
5.1. Texnikanın sahibi və
ya sərəncam vermək hüququ olan digər şəxs texnikanı
dövlət qeydiyyatı üzər daimi uçotdan
aşağıdakı hallarda çıxarmalıdır:
1)
texnika sahibinin
yaşayış yeri dəyişdikdə və onun yeni
yaşayış yeri texnikanı
qeydiyyata almış "Dövləttexnəzarət"
müfəttişliyinin fəaliyyət göstərdiyi ərazinin
hüdudlarından kənarda olduqda, habelə qeydiyyat yerinin dəyişməsi
ilə bağlı olan digər hallarda;
2)
texnikaya müdriyyət
hüququ xitam edildikdə və
ya texnika
başqasına verildikdə;
3)
texnika çıxdaş
edildikdə.
5.2. Texnikanın uçotdan çıxarılması
qaydaların 2.6.-cı bəndində
nəzərdə tutulmuş qaydada mülkiyyətçinin
ərizəsi əsasında həyata keçirilir. Dövlət qeydiyyat.
nişanının təhvil verilməsi, uçotdan
çıxmanın səbəbi
barədə texnikanın qeydiyyat şəhadətnaməsində
müvafiq qeydlər edilir.
Texnikalar çıxdaş edilməklə əlaqədar
uçotdan çıxarıldıqda qeydiyyat şəhadətnaməsi və dövlət
qeydiyyat nişanı "Dövləttexnəzarət" müfəttişliyinə təhvil
verilir.
Qeyd: hüquqi şəxslərin çıxdaş
edilmiş texnikaların, həmin,
təşkilatların təsdiq etdikləri akt əsasında
uçotdan çıxarılır.
5.3.
Texnikalara məhkəmələrin yaxud mövcud qanunvericilik
aktlarına müvafiq olaraq digər səlahiyyətli dövlət
orqanlarının vəzifəli şəxslərinin cinayət,
yaxud başqa qanun pozuntusu törədilməsinə görə
qəbul etdiyi qərar əsasında uçotdan
çıxarıla bilər.
Texnikanın uçotdan
çıxarılmasına, texnikaya mülkiyyət
hüququnun dəyişdirilməsinə müvəqqəti məhdudiyyətlər
göstərilən orqanların vəzifil şəxslərinin
qərarı ilə qoyula bilər.
5.4. Texniklərin təmir müəssisələrinə
verilməsi üçün uçotdan
çıxarılması mövcud qaydada yerinə yetirilir. Bu
halda dövlət qeydiyyat nişanı və qeydiyyat şəhadətnaməsi
"Dövləttexnəzarət" müfəttişliyinə
təhvil verilir, mülkiyyətçiyə isə həmin
müfəttişlər tərəfindən müvafiq formada
arayış verilir.
5.5. Mülkiyyətçinin dəyişməsi
ilə əlaqədar texnika uçotdan
çıxarıldıqda, qeydiyyat şəhadətnaməsində
onun getdiyi yer, yeni mülkiyyətçinin soyadı, adı,
atasının adı göstərilir.
5.6. Azərbaycan Respublikası ərazisində
dövlət qeydiyyatına alınmış texnika
qeydiyyatına alınmış texnika icarə müqaviləsi,
vəkalətnamə və ya digər əsaslarla başqa
şəxsə verildikdə 10 gün müddətində
göstərilən "Azarbaşdövləttexnəzarət"
orqanlarında qeydiyyatdan keçilrməlidir.
5.7. Texnikalar uçotdan
çıxarılarkən rüsum alınmır.
6.
YARARSIZ HALA DÜŞMÜŞ VƏ YAXUD
İTİRİLMİŞ
QEYDİYYAT
ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN
VƏ QEYDİYYAT
NİŞANININ
ƏVƏZİNƏ YENİSİNİN
VERİLMƏSİ
6.1.
Yararsız hala düşmüş qeydiyyat şəhadətnaməsi
və qeydiyyat nişanın əvəzinə yeniləri
mülkiyyətçinin ərizəsi əsasında,
texnikanın qeydiyyata alındığı yer üzrə bu
qaydaların 2.6.-cı bəndində nəzərdə
tutulmuş qaydada verilir.
6.2.
İtirilmiş qeydiyyat şəhadətnaməsi və
qeydiyyat nişanını əvəzinə yeniləri
texnikanın qeydiyyat alındığı yer üzrə
mülkiyyətçinin yazdığı ərizə (itirilmə
şəraiti göstərilməklə) ərazi polis
orqanlarının itirilmiş qeydiyyat şəhadətnaməsi
və qeydiyyat nişanının axtarışı barədə
verdiyi arayışa əsasən bu qaydaların 2.6.- bəndində
nəzərdə tutulmuş qaydada verilir.
Yararsız
hala düşmüş qeydiyyat şəhadətnaməsi və
qeydiyyat nişanı müvafiq akt tərtib edildikdən sonra
rayon /şəhər/ “Dövləttexnəzarət” müfəttişliyi
tərəfindən ləğv edilir.
7. Texnikaların vahid dövlət
qeydiyyat nişanının və qeydiyyat şəhadətnaməsinin
hazırlanması, uçotu və saxlanma qaydası
7.1. Qeydiyyat nişanı və
qeydiyyat şəhadətnaməsi “Azrəbaşdövləttexnəzarət”
Müfəttişliyinin sifarişi əsasında
lisenziyası olan xüsusi müəssisələr tərəfindən
hazırlanır. Qeydiyyat nişanının hazırlanması
Azərbaycan Respublikası Dövlət Standartı AZS-005-96 “Nəqliyyat
vasitələri və onların qeydiyyat nişanalır, tipləri
və əsas texniki tələblərinə uyğun
olmalıdır.
7.2.
Fiziki şəxslərin texnikalarını qeydiyyata almaq
üçün qeydiyyat şəhadətnaməsi göy rəngdə
üzlüklü qalın kağızda hazırlanır (əlavə
14).
7.3. Hüquqi şəxslərin
texnikalarını qeydiyyata almaq üçün qeydiyyat şəhadətnaməsi
ağ rəngdə, eyni ölçüdə qalın
kağızda hazırlanır (əlavə 13).
7.4.
Asma və qoşulan kənd təsərrüfatı
maşınlarını və digər texnikaları qeydiyyata
almaq üçün qeydiyyat talonu ağ rəngdə
qalın kağızda hazırlanır (əlavə 15).
7.5.
Texniki baxışdan keçirilən traktorlara 105x75 mm
ölçüdə baxışdan keçmə ili göstərilməklə
talonlar (hər il rəngi dəyişilməklə)
hazırlanır.
7.6.
Texnikaların qeydiyyat nişanının və qeydiyyat şəhadətnaməsinin
alınması və sərfi üzrə uçot “Azrəbaşdövləttexnəzarət”
orqanları tərəfindən Respublika miqyasında illər
üzrə aparılır.
Qeyd:
Texnikaların qeydiyyat nişanının seriyalar üzrə
bölünməsi və rayonlar üzrə verilməsi Daxili
İşlər Nazirliyi ilə razılaşdırılır
və onların sərfi barədə DYP idarəsinə
rüblük hesabatlar təqdim edilir. “Azrəbaşdövləttexnəzarət”
müfəttişliklərində texnikaların qeydiyyat
nişanının saxlanmasının uçotu və
inventarizasiyası başaq aqiymətli materiallar
üçün müəyyən olunmuş qaydada
aparılır. Sonrakı il üçün sifariş
qeydiyyat nişanının mədaxili və məxarici
haqqında məlumat illik hesabatla birlikdə “Azrəbaşdövləttexnəzarət”
müfəttişliyinə təqdim olunur.
7.7
Daxil olmuş xüsusi məmulatın (dövlət qeydiyyat
nişanı, qeydiyyat şəhadətnaməsi və qeydiyyat
haqqında digər sənədlər) sayının
uçotu xüsusi məmulatın mədaxili (əlavə 11)
kitabında aparılır.
7.8 Texnikaların
qeydiyyat nişanının və qeydiyyat şəhadətnaməsini
uçotu, verilməsi texnikların uçot kitablarında
onalrın seriya və nömrələrinin artan qaydada
yazılmaqla aparılır.
Qeyd:
Texnikaların qeydiyyat nişanının və qeydiyyat şəhadətnaməsinin
blankları ciddi hesabat sənədləri kimi
saxlanılır.
Uçotdan
çıxarılmış texnikaların qeydiyyat
nişanın ləğvi onların təkrar istifadə edilməsinin
qeyri nişanının təmin edən üsullarla yerinə
yetirilir və bu barədə müvafiq akt tərtib edilir.
Texnikaların
qeydiyyat şəhadətnaməsi doldurularkən xarab olmuş
blanklar növbəti yoxlama vaxtı onların təkrar istifadə
edilməsinin mümkünlüyünü aradan qaldaran vasitələr
və üsullarla ləğv edilir və bu barədə
müvafiq akt tərtib edilir.
Texnikaların
qeydiyyatı, qeydiyyatın dəyişdirilməsi,
texnikanın uçotda çıxarılması və
uçota dəyişikliklər edilməsi üçün əsas
olan sənədlər texnikanın uçotu kitabındakı
yazılara müvafiq olaraq ardıcıllıqla ayrıca
işlərə (qovluqlara) tikilir və iki il müddətinə
saxlanılır.
Texnikalara
qeydiyyat nişanının verilməsi, onların
aqreqatlarının dəyişdirilməsi, qeydiyyata alınması
və uçotdan çıxarılması, eləcə də
ciddi hesabat blanklarının mədaxili, məxarici və
uçot kitabları daimi saxlanılır.
Dövlət qeydiyyat nişanında, qeydiyyat şəhadətnaməsində və digər təqdim edilən
sənədlərdə və
texnikaların nömrəli aqreqatlarında saxtakarlıq əlamətləri
aşkar edildikdə, texnikaların mühərrik və
şassi nömrələri dəyişdirildikdə, aqreqat
nömrələrinin və qeydiyyat məmulatlarının təqdim
edilən sənədlərə uyğunsuzluğu, habelə
texnikaların və ya təqdim edilən sənədlərin
axtarışda olması barədə məlumatlar mövcud
olduqda, həmin sənədlər və texnikalar
saxlanılır və müvafiq yoxlamalar aparılır.
9.
Bu təlimatın pozulmasına
görə texnikaların mülkiyyətçiləri Azərbaycan
Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə
tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.
10. Texnikanın
dövlət qeydiyyatından keçirilməsi və daimi
uçota alınması, texnikanın qeydiyyat şəhadətnaməsinin
və dövlət qeydiyyat nişanının verilməsi və
digər qeydiyyat hərəkətlərinin aparılmasına
aid reyestr, jurnal və kompyüter bazası daimi, qeydiyyat hərəkətlərinin
aparılması üçün əsas olan arxiv sənədləri
isə iki il müddətinə saxlanılır.
Texnikaların
uçotunun aparılması, qeydiyyat hərəkətlərinin
həyata keçirilməsi ilə bağlı
kargüzarlıq işinin aparılması, qeydiyyat şəhadətnaməsinin,
dövlət qeydiyyat nişanlarının və xüsusi məhsulların
hazırlanması, sərfi saxlanması, onlara nəzarət
olunması və digər prosedur xarakterli işlərin həyata
keçirilməsi bu təlimatla tənzimlənir.
11. Texnikanın dövlət
qeydiyyatının aparılması, onun qeydiyyat üzrə
daimi və ya müvəqqəti uçota alınması,
texnikanın qeydiyyat şəhadətnaməsinin və ya
dövlət qeydiyyat nişanının verilməsi
üçün texnikanın sahibindən bu təlimatla nəzərdə
tutulmuş sənədlərdən başqa digər sənədlər
tələb etmək qadağandır.
12. “Azrəbaşdövləttexnəzarət”
müfəttişliyi texnikanı qeydiyyata almaqdan imtina etdikdə,
onun sahibinə imtinanın səbəbləri barədə
yazılı məlumat verməlidir.
13. Texnikanın dövlət
qeydiyyatının aparılması, texnikanın qeydiyyat şəhadətnaməsinin
və ya dövlət qeydiyyat nişanının verilməsi
üçün texnikanın sahibindən bu təlimat ilə
müəyyən olunmayan sənədləri tələb edən,
texnikanın qeydiyyata alınmasında və ya qeydiyyatdan
çıxarılmasında süründürməçiliyə
yol verən və ya onların həllindən qanunsuz olaraq
imtina edən “Azrəbaşdövləttexnəzarət”
müfəttişliyinin vəzifəli şəxsləri Azərbaycan
Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə
tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.
Texnikanın
sahibi texnikanın qeydiyyata alınması və ya qeydiyyatdan
çıxarılması zamanı süründürməçiliyə
yol verilməsindən və yaxud onlardan imtina olunmasından məhkəməyə
şikayət edə bilər.
Baş Dövlət Texniki Nəzarət
Müfətişliyi
